Kavram
Beş Saniyelik An
Beş saniyelik an, Matthew Dicks'in her iyi kişisel hikâyenin kısa bir değişim, fark ediş ya da dönüşüm anı etrafında kurulduğu fikridir; anlatıcının işi önce o anı bulmak, sonra dinleyiciyi ona götüren ayrıntıları seçmektir.
Dicks'e göre hikâyeler olaylarla değil değişimle ilgilidir: Bir andan önce kim olduğunuz ve o andan sonra kim olduğunuz. Bir hikâye sönük kaldığında bunun nedeni çoğu zaman böyle bir anın olmaması ya da anlatıcının onu olup bitenlerin listesi altına gömmesidir. Beş saniyeyi bulmak bir olaylar dizisini hikâyeye çevirir. Hikâyenin, diyelim ki babanızın da korktuğunu fark ettiğiniz anla ilgili olduğunu bildiğinizde, neyi tutup neyi atacağınızı da bilirsiniz: O anı hazırlayan her şey kalır, ne kadar komik ya da doğru olursa olsun geri kalanı gider. An çoğu zaman beklediğiniz yerde değildir; etrafındaki dramatik olaydan çok küçük, içsel ve sessizdir. Bu fikir iş hayatında da işe yarar: Bir vaka çalışması ya da bir sunum, bir müşterinin ya da ekibin bir şeyi farklı gördüğü anı gösterdiğinde etkili olur.
Gerçek hayattan bir örnek
Mersin'de hastane yöneticisi olan Gül, yeni personele elektrik kesintisi sırasında geçen bir gece nöbetini anlatmak istiyor. İlk versiyonu ters giden her şeyi sıralıyor. Beş saniyeyi ararken hikâyenin aslında korkmuş bir hastanın elini tuttuğu ve prosedürleri düşünmeyi bıraktığı anla ilgili olduğunu görüyor. Hikâyeyi o birkaç saniyenin etrafında yeniden kuruyor ve olayların yarısını çıkarıyor.
Nasıl kullanılır
- 1Anlatmak istediğiniz hikâye için tek cümle yazın: Hangi birkaç saniyede benim için bir şey değişti?
- 2Yalnızca o ana götüren ayrıntıları tutun; ne kadar doğru ya da komik olursa olsun geri kalanını çıkarın.
- 3Dinleyicinin o andan önceki ve sonraki hâlinizi ayırt edebildiğini kontrol edin.