Kavram
Etkin Okuma Soruları
Etkin okuma soruları, Adler ile Van Doren'e göre ciddi her okurun bir kitap hakkında yanıtlaması gereken dört sorudur: Kitap bütün olarak ne hakkında, ayrıntıda ne söyleniyor ve nasıl, bütünüyle ya da kısmen doğru mu ve bunun önemi ne; böylece okuma, edilgen bir alım değil yazarla bir sohbet olur.
Adler ile Van Doren'in temel iddiası, iyi okumanın etkin olduğudur: Okur sürekli soru sorar ve yanıtlamaya çalışır. Dört soru bu etkinliğe bir biçim verir. Birincisi kitabın ana temasını ve parçaların nasıl birleştiğini sorar; bunu bir iki cümleyle söyleyebilmeniz gerekir. İkincisi temel terimleri, ana önermeleri ve bunların arkasındaki gerekçeleri sorar. Üçüncüsü kendi yargınızı sorar, ama ancak anladığınızı gösterebildikten sonra: Katılın, katılmayın ya da yargınızı erteleyin ve gerekçenizi verin. Dördüncüsü bunun neden önemli olduğunu ve sizin için ne sonuç çıktığını sorar. Kitabı işaretlemek bu sorulara hizmet eder: önemli cümlelerin altını çizmek, bir argümanın adımlarını numaralamak, kenara soru ve itiraz yazmak. Dört soruyu yanıtlayabilen okur kitabı okumuştur; yalnızca sayfaları çeviren henüz okumamıştır.
Gerçek hayattan bir örnek
Bursa'da mühendis olan Kerem, karar verme üzerine bir kitabı bitiriyor ve kitabın neyi savunduğunu söyleyemediğini fark ediyor. Bir sonraki kitapta dört soruyu bir karta yazıyor. Her bölümden sonra bölümün ana fikrini tek cümleyle, kenara da bir itirazını yazıyor. Kitabın sonunda kitabı bir meslektaşına iki dakikada anlatabiliyor ve tam olarak nerede katılmadığını söyleyebiliyor.
Nasıl kullanılır
- 1Okumaya başlamadan önce dört soruyu bir karta yazın ve kartı kitabın içinde tutun.
- 2Her bölümden sonra ana fikri tek cümleyle, kenara da bir soru ya da itirazı yazın.
- 3Kitabı bitirdiğinizde kendi yargınız ve sizin için çıkan sonuç dahil, dört sorunun hepsini yazılı yanıtlayın.