Kavram
Rahatlık ve Rahatsızlık Sinyalleri
Rahatlık ve rahatsızlık sinyalleri, gevşek ya da gergin duruş, açık ya da kapanan yüz ve beden, karşıdakine yaklaşma ya da ondan uzaklaşma gibi, bir kişinin o anda ne kadar rahat olduğunu gösteren sözsüz tepkilerdir; Joe Navarro bunları yalanın sözde işaretlerinden daha güvenilir bulur.
Navarro, kariyerini FBI'da karşı istihbarat ajanı olarak görüşmelerde insanları okuyarak geçirdi ve temel iddiası mütevazıdır. Beden, sevdiğimiz ve sevmediğimiz şeylere hızlı ve büyük ölçüde biz seçmeden tepki verir; bu, beynin tehditle ilgilenen bölgelerinden kalan bir mirastır. Bir şey hoşumuza gittiğinde açılırız: Omuzlar gevşer, karşımızdakine döneriz, öne eğiliriz. Bir şey bizi rahatsız ettiğinde kapanır ya da uzaklaşırız: Geriye yaslanır, kollarımızı kavuşturur, aramıza bir nesne koyar, bakışlarımızı kaçırır, dudaklarımızı sıkarız. Bu sinyaller bir konunun, sorunun ya da kişinin rahatlık mı huzursuzluk mu yarattığını söyler; nedenini söylemez. Rahatsızlık suçluluk anlamına gelebilir, ama inanılmama korkusu, utanç ya da dar bir ayakkabı da olabilir. Navarro, yalanın tek bir işareti olmadığını açıkça söyler. İşe yarayan soru daha dardır: Rahatlık tam olarak ne zaman değişti ve hemen öncesinde ne söylenmişti?
Gerçek hayattan bir örnek
İzmir'de bir maaş görüşmesinde ekip lideri Defne yeni bir nöbet düzeninden söz ediyor. O ana kadar rahat ve ona dönük oturan Emre sandalyesini geri itip kollarını kavuşturuyor. Defne bir şey sakladığı sonucuna varmıyor. "Bu konu farklı karşılandı gibi. Sizi ne düşündürüyor?" diye soruyor. Emre babasının hasta olduğunu ve gece nöbetlerinin zor geldiğini anlatıyor. Düzeni birlikte yeniden kuruyorlar.
Nasıl kullanılır
- 1Bir sonraki toplantınızda birinin belirgin biçimde açıldığı ya da kapandığı bir anı izleyin.
- 2Bu olduğunda hemen öncesinde ne söylendiğini ya da sorulduğunu not edin.
- 3Hareketi değil konuyu sorun: Sinyali kanıt olarak değil, doğrulanacak bir soru olarak ele alın.