Kavram
Bileşik getiri
Bileşik getiri, getirinin de getiri kazanmasıdır: Onlarca yıl kendi hâline bırakılan para uzun süre yavaş, sonra çok hızlı büyür. Housel'ın dersi, bileşik getirinin beceriden çok zamanı ödüllendirdiğidir: Warren Buffett'ın 84,5 milyar dolarlık servetinin 81,5 milyar doları altmış beşinci doğum gününden sonra geldi.
Buffett'ın getirileri mükemmeldi; ama Housel daha yüksek getiri elde etmiş başkalarının da olduğunu hatırlatır. Eşi benzeri olmayan şey, Buffett'ın çocukken başlayıp hiç durmamasıdır. Onun getirilerini on yıl boyunca yakalayıp sonra duran ya da kırk yaşında başlayan yatırımcılar çok daha küçük bir servetle kalır; çünkü bileşik büyüme sezgilere aykırıdır: Eğri yıllarca düz gider, sonra birden yükselir. Bu, becerinin anlamını değiştirir. Beceri getiri değil, süredir ve süre bir davranış sorunudur: araba almak için süreci kesmemek, düşüşte satmamak, ilk tutarlar anlamsız göründüğü için geç başlamamak. Oysa asıl önemli olan ilk tutarlardır, çünkü önlerinde en çok yıl onların vardır. İşin pratik hesabı oranlarla ilgili değildir. Önünüzde kaç yıl olduğuyla (şimdi başlarsanız bu sandığınızdan fazladır) ve aylık talimatın ne kadar istikrarlı çalıştığıyla ilgilidir. Yirmi beş yaşından itibaren yatırılıp hiç dokunulmayan mütevazı bir tutar, kırk beş yaşından itibaren yatırılan büyük bir tutarı geçer. Hiç dokunmamayı mümkün kılan da bir hata payıdır.
Gerçek hayattan bir örnek
Konya'da aynı hemşirelik okulundan iki arkadaş her ay aynı fona aynı tutarı yatırıyor. Biri yirmi altı yaşında başlıyor, diğeri ise kendini nihayet hazır hissettiği otuz sekiz yaşında. Altmış yaşına geldiklerinde ilkinin bakiyesi ikincisininkinin iki katından fazla. Fark, fazladan on iki yıldan geliyor: küçük bir kısmı ek yatırımlardan, büyük kısmı bu yatırımların getirisinden.
Nasıl kullanılır
- 1Aylık talimatı bu ay, eksikliğini hissetmeyeceğiniz bir tutarla başlatın; yıllar, tutardan daha önemlidir.
- 2Süreci asla kesmeyin: alışveriş için para çekmeyin, düşüşte satmayın.
- 3Beklediğiniz getiriyi değil, altmış beş yaşına kadar kalan yıllarınızı sayın; asıl kaldıraç yıllardır.
