Kavram
Zamanın Kontrolü (Control Over Your Time)
Zamanının kontrolü, Morgan Housel'ın paranın ödediği en yüksek temettü dediği şeydir: Günlerinizi neyle, ne zaman ve kiminle geçireceğinize kendiniz karar vermenizi sağlayan birikim; Housel'ın araştırmalardan çıkardığı sonuca göre bu, herhangi bir eşyadan daha kalıcı bir mutluluk sağlar.
Housel, Paranın Psikolojisi'nde psikolog Angus Campbell'ın Amerikalıların iyi oluşu üzerine yaptığı geniş araştırmalara dayanır: Campbell, kişinin kendi hayatını kontrol ettiğine dair güçlü bir hissin, iyi hissetmeyi gelirden, statüden ya da başka herhangi bir nesnel koşuldan daha güvenilir biçimde öngördüğünü buldu. Demek ki paranın en değerli kullanımı daha fazla eşya değil, daha fazla özerkliktir. Özerklik kademe kademe gelir. Kenarda duran birkaç aylık gider, kötü bir yöneticiden paniğe kapılmadan ayrılmanızı sağlar. Bir yıllık birikim meslek değiştirmenize imkân verir. Daha fazlası, sevdiğiniz işi daha sakin bir tempoda seçmenize. Her basamak kendi saatleriniz üzerinde biraz daha söz hakkı satın alır ve insanlar bu söz hakkını en çok onu kaybettiklerinde özler. Housel, modern işin bu noktayı daha da keskinleştirdiğini ekler: İşlerin giderek daha büyük kısmı kafamızda yapılıyor; bu yüzden kontrol edemediğimiz bir iş, evde bile bütün günümüzü işgal eder. Hayatlarında neyin önemli olduğu sorulan yaşlıların da satın aldıklarından değil; dostluklardan, aileden ve acelesiz geçen zamandan söz ettiğini aktarır. Pratikteki değişim, harcamaları zamanla fiyatlamaktır: Her harcama ya bağımsızlığınızı artırır ya da onu erteler.
Gerçek hayattan bir örnek
Antalya'da eczacı olan ve iki küçük çocuğu bulunan Aylin, dört yıl boyunca belirli bir plan olmadan düzenli birikim yaptı. Geçen bahar bu tamponu, yaklaşık 400.000 lirayı, arkasına alarak eczane sahibinden daha düşük maaşla haftada dört gün çalışmayı istedi; aradaki farkı kaldırabileceğini biliyordu. Geliri beşte bir azaldı. Çarşambaları artık çocuklarının. Parasının bugüne kadar aldığı en iyi şeyin bu olduğunu söylüyor; oysa ortada satın alınmış tek bir eşya yok.
Nasıl kullanılır
- 1Bugünkü birikiminizle kaç ay geçinebileceğinizi hesaplayın; bu sayı, zamanınız üzerindeki şu anki kontrolünüzdür.
- 2Büyük bir harcamadan önce fiyatını, size kaç haftalık özgürlüğe mal olacağına çevirin.
- 3Bu yıl paranın size zaman geri kazandırabileceği bir alan seçin, örneğin daha kısa bir iş yolu ya da daha az mesai, ve bedelini hesaplayın.