Kavram
Doğruluk Varsayımı
Doğruluk varsayımı, psikolog Tim Levine'in tanımladığı ve Malcolm Gladwell'in geniş kitlelere taşıdığı, bir yalanın kanıtı açıklanamayacak kadar güçlenmedikçe insanların bize söylediklerinin dürüst olduğunu varsayma eğilimidir.
Levine'in deneyleri, insanların yalanı yakalamakta kötü olduğunu, şanstan yalnızca biraz daha iyi sonuç aldığını ve bunun asıl nedeninin aptallık değil, varsayılan bir ayar olduğunu gösterdi. İnanarak başlarız. Şüpheler belirir, ama her birini açıklayıp geçeriz; ta ki birikip bir eşiği aşana kadar. O eşik de yüksektir. Gladwell, Yabancılarla Konuşmak'ta bu fikri, zeki ve dikkatli insanların yıllarca casuslar ve dolandırıcılar tarafından nasıl kandırıldığını açıklamak için kullanır. Söylediği şey iki yöne keser. Bu varsayım çoğunlukla iyidir: İnsanların çoğu çoğu zaman dürüsttür ve herkesin aldatma beklediği bir toplum durma noktasına gelirdi. Bedeli ise usta bir aldatıcının bunu kullanabilmesidir. Pratik ders herkese şüpheyle bakmak değildir. İnancınızın bir yargı değil bir varsayım olduğunu bilmek ve yüksek riskli, karşı tarafın yalan söylemek için gerçek bir nedeni olan az sayıdaki durumda, kişiyi okumanıza güvenmek yerine bağımsız kanıt aramaktır.
Gerçek hayattan bir örnek
Gökhan, Denizli'de küçük bir tekstil işletmesi yönetiyor. Yeni bir tedarikçinin verdiği teslim tarihleri sürekli kayıyor ve her seferinde inandırıcı bir hikâye geliyor: bozulan bir makine, gümrükte bir gecikme. Gökhan, çoğu insan gibi, her birine inanıyor. Örüntüyü fark edince hikâyeleri değerlendirmeyi bırakıp gerçekleri kontrol ediyor ve gümrük müşavirini arıyor. Bir gecikme yokmuş. Bir sonraki siparişi başka bir tedarikçiye veriyor.
Nasıl kullanılır
- 1Genellikle insanlara inanacağınızı ve bunun çoğunlukla iyi bir şey olduğunu kabul edin.
- 2Riskin yüksek olduğu ve karşı tarafın yanıltmak için bir nedeni bulunduğu az sayıdaki kararı belirleyin.
- 3Bu kararlarda kişinin ne kadar samimi göründüğüne değil, bağımsız olarak kontrol ettiğiniz gerçeklere dayanın.