Kavram
Domino Etkisi (Domino Effect)
Domino etkisi, işlerin etki bakımından eşit olmadığını; doğru sıraya dizildiklerinde tek bir işi bitirmenin kendisinden çok daha büyük sonuçları arka arkaya deviren bir zincir başlattığını anlatan ilkedir.
Fikri bugünkü haliyle Gary Keller ve Jay Papasan'ın "The ONE Thing" kitabına borçluyuz; dayanağı ise fizikçi Lorne Whitehead'in 1983'te gösterdiği basit gerçek: ayakta duran bir domino, kendisinden yaklaşık bir buçuk kat büyük olanı devirebiliyor. Sıraya dizin, küçük bir itiş devasa bir şeyi yere serer. İşe yaramasının nedeni psikolojik değil, geometrik: ilerleme eşzamanlı değil, ardışıktır. En sık yapılan hata, bunu "her küçük adım çığ olur" tarzı bir motivasyon sözüne indirgemek. Asıl mesele küçüklük değil, sıralama — hangi işin diğerlerini kolaylaştırdığı ya da gereksizleştirdiği. İkinci hata ise dokuz dominoyu birer santim itip hiçbirini devirmemek. Yarım kalan iş pahalıdır: her dönüşte odağı yeniden kurmanın bedelini ödersiniz.
Gerçek hayattan bir örnek
Kadıköy'de iki kişilik bir muhasebe yazılımı ekibi, her sabahı destek e-postalarına cevap vererek geçiriyordu. Kurucu bir hafta boyunca soruları saydı: yüzde altmışı aynı kurulum adımıydı. Bir günü tamamen ayırıp ekran görüntülü bir kurulum rehberi yazdı ve sonuna kadar bitirdi. Sonraki hafta gelen kutusu üçte birine indi; asıl işe ayrılan saatler kendiliğinden ortaya çıktı. Tek domino, geri kalanını devirdi.
Nasıl kullanılır
- 1Yarın işe başlamadan önce listenizi çıkarın ve her maddeye şunu sorun: "Bu bitse, sonraki üç iş kolaylaşır ya da gereksizleşir mi?" Sadece birini yuvarlak içine alın.
- 2Başlamadan önce "devrildi"nin tanımını yazın: "rapora çalışmak" değil, "ilk bölüm baştan sona taslak halinde".
- 3Bu iş için 90 dakikalık kesintisiz bir blok ayırın, bildirimleri kapatın; diğer her şey bekleme listesine gitsin ve domino devrilene kadar orada kalsın.