Kavram
Domino Etkisi (Domino Effect)
Domino etkisi, işlerin etki bakımından eşit olmadığını; doğru sıraya dizildiklerinde tek bir işi bitirmenin kendisinden çok daha büyük sonuçları arka arkaya deviren bir zincir başlattığını anlatan ilkedir.
Fikrin verimlilik dünyasındaki en bilinen hâli Gary Keller ve Jay Papasan'ın Bir Tek Şey kitabından gelir. Kitap, fizikçi Lorne Whitehead'in 1983'te gösterdiği bir olguya dayanır: Ayakta duran bir domino, kendisinin yaklaşık bir buçuk katı büyüklüğündeki bir taşı devirebilir. Taşları sıraya dizin; küçük bir itiş devasa bir şeyi yere serer. İlke motivasyonla değil sırayla ilgilidir: İlerleme eşzamanlı değil, ardışıktır. En sık yapılan hata, bunu "her küçük adım çığa dönüşür" türünden bir motivasyon sözüne indirgemektir. Asıl mesele küçüklük değil, sıralamadır; yani hangi işin diğerlerini kolaylaştırdığı ya da gereksiz kıldığı. İkinci hata, dokuz dominoyu birer santim itip hiçbirini devirmemektir. Yarım kalan iş pahalıdır: Her dönüşte dikkatinizi yeniden kurmanın bedelini baştan ödersiniz.
Gerçek hayattan bir örnek
Kadıköy'de iki kişilik bir muhasebe yazılımı ekibi her sabahı destek e-postalarına cevap vererek geçiriyordu. Kurucu bir hafta boyunca gelen soruları saydı: Yüzde altmışı aynı kurulum adımıyla ilgiliydi. Bir günü tamamen ayırıp ekran görüntülü bir kurulum rehberi yazdı ve sonuna kadar bitirdi. Ertesi hafta gelen kutusu üçte birine indi; asıl işe ayrılacak saatler kendiliğinden ortaya çıktı. Tek domino, geri kalanları devirdi.
Nasıl kullanılır
- 1Yarın işe başlamadan önce listenizi çıkarın ve her maddeye şunu sorun: "Bu bitse, sonraki üç iş kolaylaşır ya da gereksizleşir mi?" Sadece birini yuvarlak içine alın.
- 2Başlamadan önce "devrildi"nin tanımını yazın: "rapor üzerinde çalışmak" değil, "ilk bölümün baştan sona taslağı çıkmış".
- 3Bu iş için 90 dakikalık kesintisiz bir blok ayırın, bildirimleri kapatın; diğer her şey bekleme listesine gitsin ve domino devrilene kadar orada kalsın.