Kavram
İyi borç ve kötü borç
İyi borç ve kötü borç, Kiyosaki'nin geliri taksitleri ve fazlasını karşılayan bir varlık için alınan borçla yalnızca para götüren şeyler için alınan borç arasında yaptığı ayrımdır; kitaplarında çoğu zaman az vurgulanan uyarı ise iyi borcun bile gelir düştüğünde ya da faizler yükseldiğinde kötü borca dönüşmesidir.
Kiyosaki borcun kendisinin düşman olmadığını savunur: Kirası kredi taksitini ve giderleri aşan bir mülk için alınan kredi her ay cebinize para koyar; araba, tatil ya da telefon için alınan kredi ise cebinizden para çıkarır. Birincisine iyi borç, ikincisine kötü borç der ve ikisinin çok farklı olduğu konusunda haklıdır. Zorluk "aşan" kelimesindedir. Bugün kredisini ödeyen bir kiralık daire, kiracı çıkarsa, onarımlar gelirse ya da değişken faiz yükselirse ödemeyebilir. Türkiye'nin sık sık yaşadığı yüksek faiz ortamları marjı inceltir ya da eksiye düşürür; kaldıraç da kayıpları kazançlar kadar büyütür. Kiyosaki'nin yüksek borçlanmaya olan hevesi en çok eleştirilen tutumlarından biridir. Dikkatli bir hâli ayrımı korur ve kurallar ekler: Yalnızca karamsar varsayımlar altında bile pozitif nakit akışı olan varlıklar için borçlanın, birkaç aylık taksiti karşılayan bir yedek tutun ve tüketici borcunu asla kötü borçtan başka bir şey saymayın.
Gerçek hayattan bir örnek
Antalya'da elektrikçi olan Serkan, turistlere kiralamak için küçük bir daire almak üzere borçlanmak istiyor. İyi bir sezonda kiranın krediyi karşılayacağını hesaplıyor. Sonra kötü bir yılı deniyor: üç boş ay, büyük bir onarım ve daha yüksek bir faiz. Daire ona her ay para kaybettirecek. Bekliyor, önce taşıt kredisini kapatıyor ve rakamlar kötü senaryoda bile tutsun diye daha büyük bir peşinat biriktiriyor.
Nasıl kullanılır
- 1Mevcut borçlarınızı kendini ödeyenler ve yalnızca para götürenler olarak ayırın.
- 2Her yeni kredide nakit akışını karamsar varsayımlarla sınayın: boş kalma, onarımlar, daha yüksek faiz.
- 3Bir varlık için borçlanmadan önce birkaç aylık taksiti karşılayan bir yedek tutun.