Kavram
Kendi evinize sahip olun
Kendi evinize sahip olmak, Clason'ın beşinci çaresidir: Oturduğunuz yeri ömür boyu kira yerine bir varlığa dönüştürün; ama bugünün piyasasında, mevcut fiyat ve faizlerle satın almanın kiralamaktan gerçekten daha iyi olup olmadığını hesaplayın.
Clason'ın meselinde Arkad, Babil halkına ömrü boyunca kira ödeyen birinin elinde hiçbir şey kalmadığını, evini bir tefeciden borç alarak da olsa yavaş yavaş satın alanınsa sonunda kendisine ait bir ev ve birikime dönüşmüş bir kira parasıyla kaldığını anlatır. Fikrin sağlam bir özü var: Konut çoğu bütçenin en büyük kalemidir ve sahip olmak bunun bir kısmını servete çevirebilir. Ama hesap fiyatlara ve faizlere bağlıdır. Konut kredisi faizleri, Türkiye'de sık sık olduğu gibi çok yüksekken, faiz aynı daire için ödenen kiradan her ay çok daha pahalıya gelebilir; aradaki fark yatırıma dönüşürse evden daha hızlı büyüyebilir. Ev sahibi olmak birikimi de bağlar ve taşınmayı zorlaştırır. Bu yüzden çarenin bugünkü hâli "her zaman satın alın" değil, "karşılaştırın"dır: Faiz, bakım ve vergiler dâhil sahip olmanın aylık toplam maliyetini, kira artı farkın yatırımda kazanacağıyla kıyaslayın. Karşılaştırma lehinizeyse ve uzun süre kalmayı düşünüyorsanız satın alın; değilse vicdanınız rahat kiralayın.
Gerçek hayattan bir örnek
İzmir'de yaşayan Selin ile Burak'a her akraba kiranın boşa giden para olduğunu söylüyor. Beğendikleri bir dairenin hesabını yapıyorlar: Aylık kredi taksiti kiralarının iki katından fazla olacak, peşinat da bütün birikimlerini götürecek. İki sütunu tek bir sayfaya yazıyorlar, kirada kalıyorlar, aylık birikimlerini artırıyorlar ve karşılaştırmayı her yıl ya da faizler düştüğünde yeniden yapmaya karar veriyorlar.
Nasıl kullanılır
- 1Sahip olmanın aylık toplam maliyetini hesaplayın: kredi faizi, bakım, sigorta ve vergiler.
- 2Bunu, kira artı farkı yatırsaydınız kazanacağınız tutarla karşılaştırın.
- 3Karşılaştırmayı her yıl ya da faizler belirgin biçimde değiştiğinde yenileyin.