Kavram
Güç Okuryazarlığı
Güç okuryazarlığı, insanların başkaları üzerinde güç kazanmak ya da korumak için kullandığı dalkavukluk, gizli amaçlar, kurgulanmış bağımlılık ve seçici dürüstlük gibi hamleleri tanıma becerisidir; böylece size yöneltilenleri reddedebilir, kendiniz hangisini kullanacağınızı bilinçli olarak seçebilirsiniz.
Robert Greene, Gücün 48 Yasası'nda (1998) yüzyıllar boyunca saraylarda, rekabetlerde ve kariyerlerde kullanılmış stratejileri toplar ve bunları sert kurallar olarak yazar. Talimat gibi okunduğunda bu kuralların çoğu insanı yozlaştırır. Bir saha rehberi gibi okunduğunda ise işe yarar: Aynı hamleler bugün de ofislerde, ailelerde ve pazarlıklarda yapılır, çoğu zaman da kitabı hiç okumamış insanlarca. Güç okuryazarlığı bu ikinci okumadır. Bir hamlenin neye benzediğini, insanlar üzerinde neden işe yaradığını ve onu yapana neye mal olduğunu bilmektir. Bu bilgiye sahip biri, patronu herkesin önünde övüp arkasından kuyusunu kazan meslektaşı, bütün müşteri ilişkilerini kendine saklayan ortağı, büyük bir ricadan bir gün önce gelen cömert jesti fark eder. Amaç herkese şüpheyle bakmak değildir; çoğu insan çoğu zaman oyun oynamaz. Amaç, bir oyun oynandığında onu erken görmek, kendinize adını koymak ve kararı baskıya göre değil, işin esasına göre vermektir.
Gerçek hayattan bir örnek
Ankara'da proje yöneticisi olan Burak, bir tedarikçinin sözleşme yenilemesinden iki hafta önce küçük hediyeler göndermeye ve geçmiş hataları hakkında alışılmadık derecede açık itiraflarda bulunmaya başladığını fark ediyor. Önce silahsızlandıran dürüstlük, ardından gelen rica kalıbını tanıyor. Teşekkür ediyor, hediyeleri bir kenara koyuyor ve yenilemeyi iki rakip teklifle karşılaştırıyor. Tedarikçinin fiyatı üçü arasında en yükseği çıkıyor.
Nasıl kullanılır
- 1İş yerinde en sık gördüğünüz üç güç hamlesini listeleyin; her biri için neye benzediğini ve kullanana neye mal olduğunu yazın.
- 2Olağan dışı bir onay baskısı hissettiğinizde hangi hamlenin yapıldığını sorun ve kararı ancak ona bir ad koyduktan sonra verin.
- 3Hangi stratejileri dürüstçe kullanacağınızı, hangilerini reddedeceğinizi önceden yazın; seçim o an gelmeden yapılmış olsun.