Kavram
Bir Sinyal Olarak Öfke (Anger as a Signal)
Bir sinyal olarak öfke, Harriet Lerner'in öfkeyi bir şeylerin yolunda gitmediğini haber veren bir işaret olarak görmesidir: İhtiyaçlarınız karşılanmıyor, değerleriniz çiğneniyor ya da ilişkide kendinizden fazlasını veriyorsunuzdur.
Psikolog Harriet Lerner, "Öfkenin Dansı" (The Dance of Anger) kitabında öfkenin ne bastırılması ne de olduğu gibi dışa vurulması gereken bir duygu olduğunu söyler. Öfkeyi yutmak, onu yok etmez; kırgınlık, yorgunluk ya da uzaklaşma olarak geri döner. Öfkeyi kontrolsüzce boşaltmak ise çoğu zaman eski kavgayı aynen tekrarlar ve hiçbir şeyi değiştirmez. Lerner üçüncü bir yol önerir: Öfkeyi okumak. Öfke, arabanın gösterge panelindeki bir uyarı ışığı gibidir; amaç ışığı söndürmek değil, neyi gösterdiğine bakmaktır. Bu yüzden asıl sorular şunlardır: Neye öfkeleniyorum? Hangi ihtiyacım karşılanmıyor? Bu ilişkide neyi fazla veriyor ya da neyi söylemiyorum? Cevabı bulduğunuzda öfke, karşı tarafı suçlamak için değil, kendi tutumunuzu netleştirmek için bir araca dönüşür.
Gerçek hayattan bir örnek
Samsun'da yaşayan Selin, eşi Murat iş yemeklerinden geç döndüğünde sürekli parlıyor, sonra da kendine kızıyordu. Bir akşam öfkesini yazıya döktü ve asıl meselenin geç saat olmadığını gördü: Haftada üç akşam çocuklarla yalnız kalıyor ve kimse ona sormuyordu. Murat'la bu ihtiyacı konuştular; iş yemeklerini haftada bire indirdiler.
Nasıl kullanılır
- 1Öfkelendiğiniz bir sonraki anda tepki vermeden önce bir dakika durun ve öfkenin neye işaret ettiğini kendinize sorun.
- 2"Öfkeliyim, çünkü..." cümlesini üç farklı şekilde tamamlayın ve en doğru geleni seçin.
- 3Bulduğunuz ihtiyacı suçlamadan, "Benim ihtiyacım..." diye başlayan bir cümleyle karşı tarafa söyleyin.
