BookYol

Kavram

Kaygılı-Kaçıngan Tuzağı

Kaygılı-kaçıngan tuzağı, Levine ve Heller'ın kaygılı eğilimli biriyle kaçıngan eğilimli biri bir araya geldiğinde tarif ettiği döngüdür: Biri yakınlığın peşine düştükçe öteki geri çekilir ve her hamle diğerini besler.

Levine ve Heller, «Bağlanma» (Attached) kitabında kaygılı ve kaçıngan eğilimlerin çoğu zaman birbirini çektiğine dikkat çeker. Kaçıngan partnerin mesafesi, kaygılı partnerin korkusunu doğrular; o da daha çok üstüne gider. Bu ısrar, kaçıngan partnerin sıkıştırıldığı hissini doğrular; o da daha çok geri çekilir. İkisi de kötü adam değildir. İkisi de bildiği stratejiyle kendini korur ve döngü kendi kendine döner. Yazarlar, bu tür ilişkilerin barışmalardan sonraki yükselişler ve her geri çekilişten sonraki düşüşlerle yoğun hissettirebileceğini, bunun da kolayca tutku sanılabileceğini belirtir. Çıkışın ilk adımı, sorunun kişilerde değil döngünün kendisinde olduğunu görmek ve onu suçlamadan birlikte tarif etmektir. Bazı çiftler döngüyü yavaşlatmayı öğrenir; bazen de ihtiyaçlar arasındaki fark fazla büyüktür. Örüntüde korku ya da kontrol varsa bu bir okuma alıştırması değil, profesyonel destek gerektiren bir durumdur. Döngüyü birlikte görmek, kimin haklı olduğu tartışmasını kimin neye ihtiyaç duyduğu konuşmasına çevirir.

Gerçek hayattan bir örnek

Eskişehir'de yaşayan Deniz, eşi Kerem'den birlikte daha çok akşam geçirmelerini istiyor; Kerem işte geç saatlere kalmaya başlıyor; Deniz isteğini daha yüksek sesle tekrarlıyor; Kerem susuyor. Bir pazar günü döngüyü bir peçeteye çiziyorlar: «Ben istiyorum, Kerem çekiliyor; ben bastırıyorum, Kerem kayboluyor.» Kâğıtta görünce haftada iki sabit akşam belirliyorlar; Kerem de ortadan kaybolmak yerine sessiz bir akşama ihtiyaç duyduğunda bunu söylüyor.

Nasıl kullanılır

  1. 1Tekrarlayan son tartışmanızı bir döngü olarak yazın: siz ne yapıyorsunuz, partneriniz ardından ne yapıyor, siz sonra ne yapıyorsunuz.
  2. 2Sorunun ikinizden biri değil, döngünün kendisi olduğu konusunda birlikte anlaşın.
  3. 3Döngüyü yavaşlatacak somut bir değişiklik seçin: konuşmak için belirli bir saat ya da alan ihtiyacı için açık bir işaret gibi.