BookYol

Kavram

Protesto Davranışı

Protesto davranışı, kaygılı eğilimi olan birinin bağın tehlikede olduğunu hissettiğinde yakınlığı geri kazanmak için yaptığı hamlelerdir (üst üste aramak, hesap tutmak, ayrılmakla tehdit etmek, kıskandırmak); Levine ve Heller'a göre bunlar partneri çoğu zaman uzaklaştırır.

Levine ve Heller, «Bağlanma» (Attached) kitabında, partner uzaklaşmış göründüğünde kaygılı bağlanma sisteminin nasıl devreye girdiğini anlatır: geç gelen bir cevap, soğuk bir ses tonu, iptal edilen bir plan. Ardından gelen düşünceler «etkinleştirici stratejiler», bu düşüncelerin doğurduğu eylemler ise protesto davranışıdır. Arka arkaya mesaj atmak, partnerin fark edip etmeyeceğini görmek için susmak, en son kimin aradığının hesabını tutmak, düşmanca davranmak, ilişkiyi bitirmekle tehdit etmek ya da partneri kıskandırmaya çalışmak bunlara örnektir. Her biri bir karşılık alma çabasıdır ve kısa vadede bazen işe yarar. Zamanla ise güveni aşındırır, çünkü asıl ihtiyaç hiç söylenmez. Yazarların önerdiği yol, dürtüyü fark etmek, altındaki ihtiyacı adlandırmak ve onu doğrudan söylemektir. İlişkide tehdit, kontrol ya da korku varsa bu fikirler doğru araç değildir; profesyonel destek alınmalıdır. Dürtünün kendisi bir kusur değildir; bir alarmdır ve alarm en çok, körü körüne uyulduğunda değil, okunduğunda işe yarar.

Gerçek hayattan bir örnek

İstanbul'da yaşayan Elif, nişanlısı Burak öğleden beri mesajlarına cevap vermeyince akşama kadar dört kez yazıyor. Burak sonunda aradığında, «o da hissetsin» diye telefonu açmıyor. Ertesi gün asıl ihtiyaç değil, sessizlik konuşuluyor ve tartışma büyüyor. Bir hafta sonra aynı durumda Elif yalnızca bir kez yazıyor: «Bütün gün haber alamayınca huzursuz oluyorum. Tek satırlık bir mesaj bana iyi gelir.» Burak o mesajı gönderiyor.

Nasıl kullanılır

  1. 1Yeniden arama, soğuk davranma ya da hesap tutma dürtüsü geldiğinde durun ve neden korktuğunuzu yazın.
  2. 2Bu korkuyu tek cümleyle söyleyebileceğiniz bir ihtiyaca dönüştürün.
  3. 3İhtiyacınızı bir kez, doğrudan söyleyin; ilişkiyi cevabın hızıyla değil, cevabın kendisiyle değerlendirin.