Kavram
Zor Bir İnsanı Teşhis Etmek
Zor bir insanı teşhis etmek, harekete geçmeden önce onun aşağılayıcı davranışının tek seferlik bir an mı yoksa kalıcı bir örüntü mü olduğunu, size gerçekte neye mal olduğunu ve sizin de sorunun bir parçası olup olmadığınızı sormaktır; Robert Sutton'ın başkalarını küçük düşüren insanlara yaklaşımının ilk adımıdır.
Stanford'da yönetim bilimi profesörü olan Sutton, yıllardır iş yerinde başkalarını aşağılayan insanlar üzerine yazıyor ve hayatta kalma rehberi taktiklerle değil teşhisle başlar. İlk ayrım, kötü bir gününde kötü davranan biriyle zaman içinde başkalarını sürekli küçümseyen, sözünü kesen ve suçlayan biri arasındadır. İkisi çok farklı karşılıklar gerektirir: Birincisi için hoşgörü, ikincisi için korunma. İkinci soru ağırlıktır: Bu ne sıklıkta oluyor, kişinin üzerinizde ne kadar gücü var ve işinize, sağlığınıza ya da uykunuza ne kadar zarar veriyor? Kuyrukta kaba davranan bir yabancı, her gün gördüğünüz bir yöneticiyle aynı şey değildir. Üçüncü soru rahatsız edici olandır: Durumu adil mi okuyorsunuz ve kendi davranışınız onu besliyor olabilir mi? Saldırı altındaki insanlar çoğu zaman her yerde düşmanlık görür. Cevapları yazmak, bir küskünlük sisini strateji seçebileceğiniz bir soruna dönüştürür.
Gerçek hayattan bir örnek
Antalya'da genç bir mimar olan Melis, proje lideri Ozan'ın onu hor gördüğünden emin. İki hafta boyunca olayları yazıyor. Üçü açık: Müşterinin önünde çizimleriyle alay etmiş ve iki kez sözünü kesmiş. Diğer ikisi ise yeniden okuyunca yalnızca kısa konuşan yoğun bir adamın davranışı gibi görünüyor. Gerçek örüntüyü, daha küçük ama gerçek olanı görünce, beşine değil o üçüne karşı bir plan yapıyor.
Nasıl kullanılır
- 1O kişiyle yaşadığınız her yakın tarihli olayı yazın: ne oldu, ne zaman, kim gördü.
- 2Bunun bir örüntü mü yoksa bir an mı olduğunu, kişinin üzerinizde ne kadar gücü olduğunu ve size neye mal olduğunu sorun.
- 3Ne yapacağınızı seçmeden önce kendi payınız hakkında dürüst bir soru sorun.