BookYol

Kavram

Duygusal Miras

Duygusal miras, John Gottman ile Joan DeClaire'in çalışmalarında, kişinin büyüdüğü ailede duygular hakkında edindiği dersler bütünüdür (üzüntünün teselli edilmesi, görmezden gelinmesi ya da cezalandırılması gibi); yetişkinlikte nasıl teklif edip nasıl karşılık verdiğini biçimlendirir.

Gottman ile DeClaire, İlişkilerin Çaresi (The Relationship Cure) kitabında okurlardan evde duyguların nasıl karşılandığına geri dönüp bakmalarını ister. Bazı ailelerde duygulara rehberlik edilirdi: Çocuğun öfkesi ya da korkusu fark edilir, adı konur ve konuşulurdu. Bazılarında ise duygular küçümsenir ("Bir şey yok, git oyna"), onaylanmaz ya da cezalandırılır veya hiçbir yol gösterilmeden kendi hâline bırakılırdı. Bunların hiçbiri kader değildir ama alışkanlık bırakır. Gözyaşının alaya alındığı bir evde büyüyen biri, eşi ağladığında donup kalabilir ya da teselli istemek yerine susabilir. Sesin hep yüksek olduğu bir evde büyüyen biri, yükselen bir sesi normal duyarken eşi onda tehlike duyabilir. Bu tepkiler kendiliğinden gelir gibi hissettirir; bu yüzden pek sorgulanmaz. Mirasınızı görmek anne babanızı suçlamak demek değildir; hangi tepkilerin öğrenildiğini ve dolayısıyla yeniden öğrenilebileceğini tanımak demektir. Geçmişte istismar ya da süregiden bir korku varsa, bu iş yetkin bir uzmanla yapılmalıdır.

Gerçek hayattan bir örnek

Trabzon'da Hakan, eşi Esra ne zaman üzülse susup odadan çıkıyor; Esra bunu soğukluk olarak okuyor. Bir gece Hakan, babasının evinde üzüntüsünü gösteren bir oğlana "Erkek adam dayanır" dendiğini anlatıyor. Esra artık onun peşinden koridora gitmiyor; Hakan da "On dakikaya ihtiyacım var, döneceğim" demeye başlıyor ve dönüyor.

Nasıl kullanılır

  1. 1Büyüdüğünüz evde öfkenin, üzüntünün ve korkunun nasıl karşılandığını tek bir cümleyle yazın.
  2. 2Eşinizin duygularına verdiğiniz ve kendiliğinden gelen bir tepkiyi seçin ve onu nerede öğrenmiş olabileceğinizi düşünün.
  3. 3Cümlenizi eşinizle paylaşın, onun cümlesini de isteyin ve iki aileyi de yargılamadan dinleyin.