Kavram
Ölçüm Kara Deliği (Metric Black Hole)
Ölçüm kara deliği, Cal Newport'un dikkat dağınıklığının ve sığ alışkanlıkların maliyetinin olağan iş ölçütleriyle kolayca yakalanamamasına verdiği addır; bu maliyet fark edilmediği için ona yol açan davranışlar da hiç sorgulanmaz.
Newport bu imgeyi Deep Work'te, akılcı kurumların değerli işe sessizce zarar veren uygulamalara neden göz yumduğunu açıklamak için kullanır. Açık ofis, hiç kapanmayan bir sohbet kanalı, e-postalara anında cevap verme beklentisi: Her birinin daha hızlı koordinasyon ya da birlikte çalışma hissi gibi görünür bir faydası, bir de görünmeyen bir maliyeti vardır, o da böldükleri yoğun odak saatleridir. Fayda o anda ortaya çıkar; maliyet ise pek çok kişiye ve pek çok güne yayılır ve hiçbir raporda bir satır olarak görünmez. Ölçülemeyen bir şeyi savunan pek olmadığı için maliyet kara deliğe düşer, alışkanlık da yerinde kalır. Newport'un söylediği, ölçmenin imkânsız olduğu değil, nadir olduğudur; andığı az sayıdaki istisnadan biri, şirket içi e-postanın şirketine gerçekte neye mal olduğunu hesaplamaya çalışan bir teknoloji yöneticisidir. Bu fikir, en az direnç ilkesinin ve üretkenlik yerine meşguliyetin neden bu kadar yaygın olduğunu da açıklar: Rakamlar yokken en kolay ve en görünür davranış kazanır. Bir birey için pratik cevap, gizli maliyeti küçük ölçekte, kendi saatlerinizde görünür kılmaktır; böylece karar alışkanlığa değil, kanıta dayanır.
Gerçek hayattan bir örnek
Okan, Mersin'de bir lojistik firmasının operasyonlarını yönetiyor; ekibin sohbet grubunda mesajlara dakikalar içinde cevap verilmesi bekleniyor. Bunun neye mal olduğunu o güne kadar kimse saymamıştı. İki hafta boyunca bir planlamacının rota planlamasından her koparılışını ve işine geri dönmesinin ne kadar sürdüğünü not etti. Çeyreğin geciken teslimatlarının yanına konan bu çetele, bir yıllık şikâyetin yapamadığını tek toplantıda yaptı: Ekip, her sabah iki saati mesajsız geçirmeye karar verdi.
Nasıl kullanılır
- 1Herkesin kabul ettiği ama kimsenin maliyetini hesaplamadığı bir uygulama seçin, örneğin ekip sohbeti ya da açık ofis, ve size ne sunduğunu değil, size neye mal olduğunu yazın.
- 2Bir hafta boyunca bu uygulamanın yol açtığı her kesintiyi sayın ve bıraktığınız işe dönmenin ne kadar sürdüğünü tahmin edin.
- 3Kuralı değiştirebilecek kişiye bir şikâyetle değil, bu çeteleyle gidin ve gözden geçirme tarihi olan küçük, denenebilir bir değişiklik önerin.