Alıntı
“Akılcı karar vermek, bugüne kadar katlanılan maliyetleri unutmanızı gerektirir.”
Bizim çevirimiz — aslı şöyle: “Rational decision making requires you to forget about the costs incurred to date.”
— Rolf Dobelli, Doğru Düşünme Sanatı (2013) · Doğru Düşünme Sanatı →
Neden söylendi
Rolf Dobelli bu cümleyi, Doğru Düşünme Sanatı'nda batık maliyet yanılgısına ayırdığı kısa bölümün sonlarına doğru yazar. Bölüm, insanların önlerindeki fırsatlar yüzünden değil, şimdiye kadar koydukları emek ve para yüzünden projelere, planlara ve taahhütlere yatırım yapmayı nasıl sürdürdüğünü anlatır.
Aslında ne anlama geliyor
Harcanmış para, zaman ve emek, bundan sonra ne karar verirseniz verin geri gelmeyecektir; dolayısıyla karara ağırlık yapmamalıdır. Yine de yapar; çünkü durmak, harcananın boşa gittiğini kabul etmek gibi gelir. Dobelli'nin cümlesi açık sözlüdür: Önemli olan tek soru, bundan sonraki maliyetlerin ve getirilerin devam etmeyi haklı çıkarıp çıkarmadığıdır. Bunu söylemek kolay, yapmak zordur; çünkü batık maliyet çoğu zaman gururumuza ya da herkesin önünde verdiğimiz bir söze bağlıdır. Pratik çözüm, bugün geçmişi olmayan biri olarak sıfırdan başladığınızı hayal etmek ve bu projeye şimdi başlayıp başlamayacağınızı sormaktır. Başlamayacaksanız geçmiş, devam etmek için bir gerekçe değildir.
Nasıl kullanılır
- 1Süren bir projeniz için "Bugün başlıyor olsaydım bunu seçer miydim?" sorusunu yazın ve dürüstçe yanıtlayın.
- 2Antalya'daki kafesine iki yılda 600.000 lira yatıran Deniz Hanım'ın asıl sorusu o paranın geri gelip gelmeyeceği değil, gelecek yıl koyacağı 200.000 liranın kendini çıkarıp çıkarmayacağıdır. Siz de harcanmış olanla harcanacak olanı ayırın ve yalnızca ikinci listeye bakarak karar verin.
- 3Bir sonraki büyük taahhüdünüze başlamadan önce bir değerlendirme tarihi ve bir durma koşulu belirleyin.
