“Rasyonel karar vermek, bugüne kadar katlanılan maliyetleri unutmanızı gerektirir.”

Neden söylendi

Rolf Dobelli, The Art of Thinking Clearly'deki batık maliyet yanılgısı üzerine kısa bölümünü bu cümleyle kapatır. Bölüm, insanların önlerindeki şey yüzünden değil, daha önce koydukları şey yüzünden projelere, planlara ve taahhütlere yatırım yapmaya nasıl devam ettiğini anlatır.

Aslında ne anlama geliyor

Harcanmış para, zaman ve emek bundan sonra ne karar verirseniz verin gitmiştir; dolayısıyla karara ağırlık yapmamalıdır. Yine de yapar, çünkü durmak harcamanın boşa gittiğini kabul etmek gibi hissettirir. Dobelli'nin cümlesi açık sözlüdür: önemli olan tek soru, gelecekteki maliyet ve faydaların devam etmeyi haklı çıkarıp çıkarmadığıdır. Bunu söylemek kolay, yapmak zordur, çünkü batık maliyet çoğu zaman gururumuza ya da herkesin önünde verdiğimiz bir söze bağlıdır. Pratik hamle, bugün geçmişi olmadan sıfırdan başladığınızı hayal etmek ve bu projeye şimdi başlar mıydınız diye sormaktır. Başlamazdınız ise geçmiş, devam etmek için bir neden değildir.

Nasıl kullanılır

1. 1Süren bir projeniz için "Bugün başlıyor olsaydım bunu seçer miydim?" diye yazın ve dürüstçe cevaplayın.
2. 2Antalya'daki kafesine iki yılda 600.000 lira yatırmış olan Deniz'in asıl sorusu o paranın geri gelip gelmeyeceği değil, gelecek yıl koyacağı 200.000 liranın kendini çıkarıp çıkarmayacağıdır; siz de harcananla harcanacak olanı ayırın ve yalnızca ikincisine göre karar verin.
3. 3Bir sonraki büyük taahhüdünüze başlamadan önce bir gözden geçirme tarihi ve bir durma koşulu belirleyin.