Yazar
E. B. White
The New Yorker denemecisi ve Charlotte'un Ağı'nın yazarı; hocasının 'Gereksiz kelimeleri atın' ilkesini her cümlesine taşıdı.
BookYol'da 1 kitap
Hikâye ve etki
Elwyn Brooks White, 1899'da New York'un Mount Vernon kasabasında doğdu. Cornell Üniversitesi'nde William Strunk Jr.'ın İngilizce dersini aldı. Strunk, öğrencilerine dil kullanımı ve kompozisyon üzerine kendi bastırdığı ince bir kural kitapçığı dağıtıyordu. White 1921'de mezun oldu, muhabirlik ve reklamcılık yaptı, 1927'de ise henüz yeni kurulmuş The New Yorker dergisine katıldı. Sonraki on yıllarda imzasız yazdığı 'Notes and Comment' yazıları, derginin alaycı, kesin ve acelesiz sesinin oluşmasına katkıda bulundu. 1929'da derginin editörlerinden Katharine Sergeant Angell ile evlendi ve James Thurber ile birlikte yazdığı parodi kitabı Is Sex Necessary?'yi yayımladı.
1938'de Maine eyaletinin North Brooklin kasabasında, deniz kıyısındaki bir çiftliğe taşındı. Burada Harper's Magazine için 'One Man's Meat' başlıklı aylık köşesini yazdı. Bu yazılar 1942'de kitap olarak toplandı. 'Once More to the Lake' gibi denemeler ve Here Is New York (1949) da bu dönemin ürünleridir. Bugün hâlâ geniş kitlelerce okunan üç çocuk kitabı da yazdı: Stuart Little (1945), Charlotte'un Ağı (Charlotte's Web, 1952) ve The Trumpet of the Swan (1970).
1957'de The New Yorker'da Strunk'ın 'küçük kitabını' andığı bir yazı yayımladı. Bunun üzerine Macmillan yayınevi, kitabı geniş okur kitlesi için gözden geçirmesini istedi. Ortaya çıkan The Elements of Style (Üslubun Öğeleri, 1959), Strunk'ın kurallarını korudu. White'ın girişini ve 'An Approach to Style' (Üsluba Bir Yaklaşım) başlıklı kapanış bölümünü ekledi. Kitap, Amerikan sınıflarında ve haber merkezlerinde standart bir başvuru metni hâline geldi. White 1963'te Başkanlık Özgürlük Madalyası'nı, 1978'de ise özel bir Pulitzer anmasını aldı. 1985'te Maine'de hayatını kaybetti.
İmza
White için açıklık bir nezaket biçimiydi. Okur sizi takip etmeye çalışır ve her gereksiz kelime onun yoluna konmuş bir engel daha demektir. Strunk'ın 'gereksiz kelimeleri atın' buyruğunun White'a bu kadar uymasının nedeni budur. Amaç hiçbir zaman kısa yazmak değildi, her kelimeye iş yaptırmaktı. Kendi düzyazısı bu yöntemin canlı örneğidir. Somut isimler ve etken fiiller kullandı, gösterişli sözcüklerden kaçındı, sıradan şeylere dikkatle baktı: bir ahır, bir domuz, bir örümcek, ağustosta bir göl. Yazarı geri planda tuttu ki konu öne çıkabilsin.
White'ın Strunk'a eklediği asıl şey, kuralların nerede bittiğine dair bir uyarıydı. 'An Approach to Style' bölümünde üslubun bir kontrol listesine indirgenemeyeceğini savunur. Ona göre üslup yazarın kim olduğundan doğar: dürüstlüğünden, sabrından, yeniden yazmaya razı olmasından. Kurallar zemini temizler, ama o zeminde okunmaya değer bir şey kurmak yine yazara düşer. Aynı disiplin, dostluk ve ölüm üzerine bir çocuk romanında da, bir dilbilgisi el kitabında da kendini gösterir. Bu yüzden kitap bir yönetmelikten çok, titiz ve cömert bir editörün öğütleri gibi okunur.