BookYol

Yazar

Julia Galef

Net görmenin zekâdan çok motivasyona bağlı olduğunu ve bunun eğitilebileceğini savunan rasyonel düşünme öğretmeni.

BookYol'da 1 kitap

Hikâye ve etki

Julia Galef, çalışmalarının merkezinde tek bir soru bulunan Amerikalı bir yazar ve podcast sunucusudur: İnsanlar kendileri ve dünya hakkında nasıl daha isabetli düşünebilir? İstatistik eğitimi alan Galef, on yılı aşkın bir süre boyunca Rationally Speaking adlı podcast'i sundu. Bu programda bilim insanları, filozoflar ve iktisatçılarla, bildiğimizi sandığımız şeyleri nasıl bildiğimiz üzerine uzun soluklu sohbetler yaptı. Programa 2010'da filozof Massimo Pigliucci ile birlikte başladı, ardından tek başına sürdürdü.

2012'de, Kaliforniya'nın Berkeley kentinde bilişsel bilimden beslenen karar verme ve akıl yürütme teknikleri üzerine atölyeler düzenleyen kâr amacı gütmeyen Center for Applied Rationality'nin (CFAR, Uygulamalı Rasyonalite Merkezi) kurucuları arasında yer aldı. Bu deneyim, sonraki yazılarını biçimlendirdi. Amaç, önyargıları yalnızca listelemek değil, gerçek insanlara daha iyi düşünmeyi öğretmekti. 2016'daki TEDx konuşmasında "asker" ve "izci" zihniyetleri arasındaki ayrımı geniş bir kitleye tanıttı.

The Scout Mindset (2021, Türkçeye "İzci Zihniyeti" olarak aktarılabilir), bu ayrımı bazı insanların neden açık gördüğünü, bazılarının neden göremediğini inceleyen bir kitaba dönüştürdü. Kitap, kendini kandırma konusunu vaaz vermeden ve pratik bir dille ele almasıyla dikkat çekti. Öngörü, sağlıklı karar alma ve entelektüel dürüstlükle ilgilenen okurlar arasında karşılık buldu.

İmza

Galef'in çıkış noktası şudur: Kötü akıl yürütmenin çoğu zekâ ya da bilgi eksikliğinden değil, motivasyondan kaynaklanır. Asker zihniyetinde fikirlere savunulacak ya da saldırılacak düşman mevzileri gibi davranırız. İzci zihniyetinde ise hoşumuza gitmese bile doğru bir harita isteriz. Galef kendini kandırmayı hafife almaz, çünkü bunun teselli, moral ve özgüvenli görünmek gibi gerçek getirileri vardır. Ardından aynı faydaların daha dürüst ve daha az maliyetli yollarla elde edilebileceğini gösterir.

Yöntemi öğüt vermekten çok somuttur. Kendi güdümlü akıl yürütmenizi yakalamanız için düşünce deneyleri önerir: çifte standart testi, yabancı gözü testi, uyum testi ve statüko testi. Kalibrasyonunuzu sınamak için inançlarınıza kaba olasılıklar biçmenizi ister. Sosyal özgüveni epistemik kesinlikten ayırır. Kimliğinizi hafifçe taşımanızı da önerir; böylece fikir değiştirmek bir yenilgi değil, haritayı güncellemek gibi hissettirir. Onun çerçevesinde yanılmak bir utanç değil, bir bilgidir.