Kavram
Yerçekimi Sorunları (Gravity Problems)
Yerçekimi sorunu, üzerinde hiçbir şekilde harekete geçemeyeceğiniz bir durumdur. Aslında sorun değil, koşuldur; yapılabilecek tek verimli şey onu kabul edip takıldığınız noktayı değiştirebileceğiniz bir soruna dönüştürmektir.
Bill Burnett ve Dave Evans, Designing Your Life'ta sert bir testle başlar: Bir şey için harekete geçemiyorsanız, o bir sorun değildir, bir koşuldur. En sevdikleri örnek yerçekimidir. Kimse yerçekimini çözmez, ama mühendisler yine de daha hafif bisikletler yapar. Yerçekimini şikâyet konusu yapmazlar, tasarımın girdisi olarak alırlar. Çoğumuzun kişisel yerçekimleri vardır: “Sektörüm az kazandırıyor”, “Şehrimde böyle işler yok”, “Bu yaştan sonra alan değiştirilmez.” Bunları sorun sanıp yıllarca iteriz. Bu çaba sorumluluk gibi hissettirir ama hiçbir şey üretmez. Tasarımcı yaklaşımı dürüst bir ayrımla başlar: Bu gerçekten kımıldamaz mı, yoksa yalnızca zor mu? Kımıldamıyorsa onu kabul eder ve bir kısıt olarak masaya koyarsınız. Sonra hemen yanında, bu kısıtın açık bıraktığı daha küçük ve harekete geçilebilir bir sorun ararsınız. Bazı “yerçekimleri” aslında yalnızca zordur; onlarla uğraşmaya devam edersiniz. Bu ayrım, enerjinizi gerçekten kımıldayan yere taşımanın ilk adımıdır.
Gerçek hayattan bir örnek
İzmir'de yaşayan Deniz bir oyun stüdyosunda çalışmak istiyor. Annesine baktığı için taşınamıyor ve şehirde stüdyo yok. Taşınamamak yerçekimidir. İki yıldır buna öfkelenmek ona hiçbir şey kazandırmadı. Deniz soruyu değiştiriyor: Uzaktan ekip kuran stüdyolar kimi işe alıyor? İstanbul'daki iki stüdyonun tasarımcısıyla görüntülü görüşüyor. Portfolyosunda oynanabilir bir prototip eksik olduğunu öğreniyor ve hafta sonları küçük bir oyun yapmaya başlıyor. Taşınamamak değişmedi, seçenekleri değişti.
Nasıl kullanılır
- 1Takıldığınız noktayı tek cümleyle yazın ve şunu sorun: Önümüzdeki bir yıl içinde herhangi biri bunun üzerinde harekete geçebilir mi? Cevap hayırsa adını koyun: yerçekimi.
- 2Durumu bir kısıt olarak açıkça kabul edin. Sonra yanına, bu ay harekete geçebileceğiniz üç küçük sorun yazın.
- 3Bunlardan birini seçip ucuza test edin; bir sohbet ya da küçük bir deneme yeterlidir. Büyük bir karara ancak bundan sonra geçin.