Kavram
Küçük Sayılar Yasası (Law of Small Numbers)
Küçük sayılar yasası, Tversky ile Kahneman'ın, küçük bir örneklemin geldiği topluluğa benzeyeceği inancına verdiği ironik addır; bu inanç, küçük örneklemlerin şans eseri ürettiği sonuçlarda gerçek nedenler görmemize yol açar.
Gerçek büyük sayılar yasası, büyük örneklemlerin geldikleri topluluğa güvenilir biçimde benzediğini söyler. Amos Tversky ve Daniel Kahneman, eğitimli araştırmacılar dahil insanların aynı şeyin küçük örneklemler için de geçerli olduğunu varsaydığını gösterdi. Geçerli değildir: Vaka sayısı azaldıkça, yalnızca şans yüzünden, sonuçlar iki yönde de daha uç olabilir. Kahneman'ın en bilinen örneği, ABD'deki ilçelerin böbrek kanseri oranlarını gösteren bir haritadır. Oranın en düşük olduğu ilçeler çoğunlukla kırsal ve seyrek nüfusluydu; temiz havayı ve sade yaşamı sorumlu tutmak cazip gelir. Ama oranın en yüksek olduğu ilçeler de çoğunlukla kırsal ve seyrek nüfusluydu. Küçük nüfuslar iki ucu da üretir; bunun için bir nedene gerek yoktur. Aynı mantık, okul sonuçlarına dair yaygın bir yorumu da çürüttü: En küçük okullar en başarılılar arasında görünüyordu ve bu, küçük okullara yatırımı teşvik etti; oysa küçük okullar en başarısızlar arasında da fazlasıyla yer alıyordu. Sistem 1 neden ve hikâye bulmak üzere kuruludur; bir olay değil istatistiksel bir gerçek olan örneklem büyüklüğüne pek dikkat etmez. Bu yüzden on müşteriden, tek bir şubeden ya da tek bir haftadan çıkan çarpıcı bir sonuç, on binlerce vakadan çıkan bir sonuç kadar sağlam gelir. Bir sonucu açıklamadan önce kaç vakaya dayandığını sorun.
Gerçek hayattan bir örnek
Oğuz, Kayseri'den internet üzerinden el yapımı bakır tencere satıyor. Bir tencerenin fotoğrafını değiştirdikten bir hafta sonra o ürünün satışları dörtten dokuza çıkıyor ve Oğuz bütün kataloğu yeniden çekmesi için bir fotoğrafçıyla anlaşıyor. Sonra bu sıçramanın kaç vakaya dayandığını soruyor: dokuz sipariş. Fotoğrafçıyla anlaşmasını iptal ediyor, yeni fotoğrafı bir ay kullanıyor ve aradaki fark neredeyse kayboluyor.
Nasıl kullanılır
- 1Şaşırtıcı bir sonucu açıklamadan önce kaç vakaya dayandığını yazın.
- 2Tek bir şube, tek bir hafta ya da bir avuç müşteri gibi küçük gruplardan gelen uç sonuçları, daha büyük bir örneklem onları tekrarlayana kadar gürültü sayın.
- 3Büyüklükleri çok farklı grupları sıraladığınızda, en küçüklerin listenin hem en üstünde hem en altında çıkmasını bekleyin.