Kavram
Bir davranış meselesi olarak para
Bir davranış meselesi olarak para, Housel'ın şu iddiasıdır: Parayla iyi geçinmenin zekâ ya da eğitimle pek ilgisi yoktur; yıllar boyunca tutarlı biçimde nasıl davrandığınızla çok ilgisi vardır. Sıradan birikimci akıllı tahminciyi geçer, çünkü getiri içgörüde değil alışkanlıktadır.
Finans bir matematik dalı gibi öğretilir ama bir psikoloji dalı gibi işler. Parayla ne yapılacağını bilmek kolaydır ve bu bilgi her yerdedir; arkadaşlarınız araba alırken ve piyasa sizi korkuturken bunu ay be ay yapmak ise becerinin ta kendisidir. Housel'ın kanıtları, onlarca yıl sıradan biçimde biriktirerek milyonlarca dolar bırakan hademe ve birkaç parlak ama aşırı özgüvenli bahisle servetini kaybeden üst düzey yöneticidir. Bunun sıradan bir insan için anlamı rahatlatıcıdır: Uzman olmanıza gerek yok. Az sayıda davranışa ihtiyacınız var (önce biriktirmek, bilerek harcamak, yatırımda kalmak, bir tampon tutmak) ve bu davranışların etkileyici değil, güvenilir olması gerekir. Kendinizi tek bir akıllıca ya da aptalca hamleyle değil, zaman içinde değerlendirin. Yıllarca sürdürülen bir birikim alışkanlığı tek bir isabetli hisseden daha önemlidir; otuz yıl sürdürüldüğünde ise neredeyse her akıllıca hamleyi geçer.
Gerçek hayattan bir örnek
Ankara'da aynı üniversiteden iki arkadaş. Biri piyasaları her gün okuyor, parasını fonlar arasında gezdiriyor ve on yılın sonunda kabaca başladığı yerde. Diğeri ilk işinde maaşının yüzde on ikisi için bir düzenli talimat verdi ve o günden beri ona yalnızca her zamda oranı artırmak için dokundu. Hayatında bir piyasa raporu okumadı ve arkadaşından çok daha fazla parası var.
Nasıl kullanılır
- 1Üç para davranışı seçin ve onları otomatiğe bağlayın; akıllı olmayı gerektiren her şeyi görmezden gelin.
- 2Kendinizi tek bir kararla değil, yıllar içindeki tutarlılığınızla ölçün.
- 3Parayla akıllıca bir şey yapma isteği duyduğunuzda, güvenilir olmanın daha çok işe yarayıp yaramayacağını sorun.
