Kavram
Sığ Çalışma (Shallow Work)
Sığ çalışma, Cal Newport'un e-posta, takvim ayarlama ve durum bildirimi gibi bilişsel olarak zorlayıcı olmayan, çoğu zaman dikkat dağınıkken yapılan, az yeni değer üreten ve başkasının kolayca üstlenebileceği lojistik işlere verdiği addır.
Newport bu terimi 2016'da yayımlanan Deep Work kitabında derin çalışmanın karşılığı olarak kullanır; ikisini yan yana koymasının sebebi, aynı saatler için yarışmalarıdır. Sığ çalışma gereksiz değildir. Bir müşteriye dönmek, toplantı odası ayırmak, bir formu doldurmak kurumun işlemesini sağlar ve bunların bir kısmından kaçınamazsınız. Sorun orandadır. Sığ işlere başlamak kolaydır, hızlı bir bitirme hissi verirler ve durmadan gelirler; bilinçli bir sınır koymazsanız bütün güne yayılırlar, kariyer kuran ve yeni değer üreten zor işe de artakalan zaman düşer. Newport ikisini ayırmak için basit bir ölçüt önerir: Alanınızda özel bir eğitimi olmayan, zeki ve yeni mezun birine bu işi öğretmek ne kadar sürerdi? Eğitim ne kadar kısaysa iş o kadar sığdır. Bu ölçüt, soruyu bir işin ne kadar yoğun hissettirdiğinden çıkarıp gerçekte ne kadar beceri gerektirdiğine taşıdığı için işe yarar. Newport'un önerisi sığ çalışmayı ortadan kaldırmak değil, sınırlamaktır: Onu kendine ait bloklarda toplu hâlde yapmak ve kalan saatleri derinlik için korumak.
Gerçek hayattan bir örnek
Konya'da bir hukuk bürosunda çalışan avukat Hakan, sıradan bir salı gününü on beş dakikalık satırlar hâlinde kaydetti. Dokuz saatin ikisinden azı, asıl ücretini aldığı istinaf dilekçesine gitmişti; gerisi e-posta, takvim düzenleme, bir durum toplantısı ve iki formdu. Listede anlamsız bir şey yoktu. Ama her kalem için zeki bir stajyerin onu kaç günde öğreneceğini sorduğunda, neredeyse bütün cevaplar birkaç gündü.
Nasıl kullanılır
- 1Sıradan bir iş gününüzü yarım saatlik satırlarla kaydedin ve her satırı derin ya da sığ diye işaretleyin; başlangıç noktanız hissiniz değil, bu orandır.
- 2Her sığ iş için zeki bir yeni mezunun onu ne kadar sürede öğreneceğini sorun; cevap ne kadar kısaysa o işi toplu yapmak ya da devretmek için gerekçeniz o kadar güçlüdür.
- 3Yarının sığ işlerini bir ya da iki sabit blokta toplayın; böylece derinliğe ayırdığınız saatleri bölmezler.