Kavram
Rotada kalmak
Rotada kalmak, Collins'in piyasa düşüşleri için koyduğu kuraldır: Yarı yarıya bile olsa bir düşüş arıza değil, sahip olduğunuz şeyin olağan hava durumudur; kaybedenler düşüşte satıp toparlanmada geri alanlardır. Bir çöküşe verilecek yanıt, aylık talimatı sürdürüp hiçbir şey yapmamaktır.
Housel'a göre oynaklık, getiri için ödenen bir ücrettir; yanlış bir şey yaptığınız için kesilen bir ceza değildir. Geniş ABD piyasası son yüzyılda birkaç kez yarı yarıya değer kaybetti ve her seferinde toparlandı; ama bazı toparlanmalar yıllar sürdü. Zarar görenler elde tutanlar değil, ya panikle ya da tamponları olmadığı ve paraya ihtiyaç duydukları için satmak zorunda kalanlardı. Bu yüzden rotada kalmanın iki parçası vardır. Biri, sakinken önceden verilmiş ve yazıya geçirilmiş bir karardır: Bir çöküşte hiçbir şey yapmam, talimat almaya devam eder. Diğeri, bu kararı karşılanabilir kılan hata payıdır: sıkıcı bir hesapta birkaç aylık gider. Böylece bir çöküşle aynı yıla denk gelen bir iş kaybı sizi satmaya zorlamaz. Kural, daha sessiz bir başarısızlığı, yani kurcalamayı da kapsar: bir manşet yüzünden fonu değiştirmek, fiyatlar yüksek göründüğü için talimata ara vermek. Sistemi hayatınızdan gelen nedenlerle değiştirin, asla bir ekrandan gelen nedenlerle değil.
Gerçek hayattan bir örnek
2022'deki düşüş geldiğinde Eskişehir'de öğretmen olan Elif'in aylık talimatı kurulu, tamponu da hazırdı. Düşüş onu korkutuyor; sessize aldığı hisse grubu da bu konuda epey gürültülü. Talimat daha düşük fiyatlardan almaya devam ediyor. Elif hiçbir şey yapmıyor, çünkü tamponu sayesinde buna mecbur değil. Yeniden baktığında düşüş, yükselen bir çizginin üzerinde küçük bir dipnota dönüşmüş.
Nasıl kullanılır
- 1Bir çöküşte ne yapacağınızı şimdiden yazın: hiçbir şey. Notu bulabileceğiniz bir yerde saklayın.
- 2Hiçbir acil durumun sizi dipte satmaya zorlamaması için önce tamponu kurun.
- 3Fonu değiştirmeyin ya da talimata ara vermeyin; haberler yüzünden asla, yalnızca hayatınızdaki bir değişiklik yüzünden.