Kavram
Fiil Olarak Değerler (Values as Verbs)
Fiil olarak değerler, her değeri duvara asılan soyut bir isim yerine başkalarının sizi yaparken görebileceği bir eylem olarak yazma pratiğidir; böylece değer gündelik davranışı gerçekten yönlendirir.
Çoğu şirketin değer listesi isimlerden oluşur: dürüstlük, inovasyon, müşteri odaklılık, takım çalışması. Simon Sinek «Neden ile Başla» (Start with Why) kitabında basit bir soruna dikkat çeker: Bir ismi yapamazsınız. Sıradan bir salı öğleden sonrası, toplantıda birinin «dürüstlük yapıp yapmadığını» kontrol etmenin yolu yoktur. Kelime zamanla dekora dönüşür. Çözüm neredeyse dil bilgisi düzeyindedir: Her değeri bir fiil öbeği olarak yeniden yazın. «Dürüstlük» yerine «zor haberi erkenden söyleyin» yazın. «İnovasyon» yerine «soruna kimsenin denemediği açıdan bakın» yazın. Fiil size bir test verir: Bunu bugün yaptım mı, yapmadım mı? İşe alım, geri bildirim ve karar süreçleri de kolaylaşır. Ekip bir kelimenin anlamını tartışmak yerine somut bir ana işaret edebilir. Değer aynı kalır, yalnızca artık uygulanabilir ve fark edilebilir hâle gelir.
Gerçek hayattan bir örnek
İzmir'de beş kişilik bir mimarlık ofisinin sitesinde «şeffaflık» yazıyordu. Kimse bunun neyi değiştirdiğini söyleyemiyordu. Kurucu ortak Elif Hanım değeri «her cuma müşteriye yarım kalmış işi gösteriyoruz» diye yeniden yazdı. Bir ay içinde cuma sunumu sabit bir alışkanlığa dönüştü. Müşteriler yanlış yönleri iki hafta önce yakalamaya başladı. Yeni gelen stajyer de değeri ilk gün anladı: afişten değil, toplantıya katılarak.
Nasıl kullanılır
- 1Sahip olduğunuzu söylediğiniz bir değeri seçin ve şunu sorun: Bunu sıradan bir günde yaşasaydım biri beni ne yaparken görürdü?
- 2Değeri evet/hayır testinden geçen kısa bir fiil öbeğiyle yazın: «müşteri odaklılık» değil, «her müşteriye bir gün içinde dönüş yapın».
- 3Haftada bir kontrol edin: Bunu yaptığınız bir anı ve yapmadığınız bir anı not edin. Kimse farkı göremiyorsa ifadeyi netleştirin.