Kavram

Kurumsal Alışkanlıklar (Organizational Habits)

Kurumsal alışkanlıklar, bir ekibin, ailenin ya da şirketin kimse karar vermeden tekrarladığı ortak rutinlerdir; insanlar arasında söylenmemiş bir ateşkes işlevi görürler ve genellikle ancak bir kriz ya da sarsıntı bu ateşkesi bozduğunda değişirler.

Charles Duhigg «Alışkanlıkların Gücü» kitabında, grupların da tıpkı bireyler gibi alışkanlıklarla yürüdüğünü anlatır. Ortak bir işaret, kimsenin seçmediği bir rutin ve herkesin sessizce aldığı bir ödül vardır. İktisatçılar Richard Nelson ve Sidney Winter bu rutinleri ateşkese benzetir. Her kararda yeniden kavga edilmesini önlerler, bu yüzden bu kadar dayanıklıdırlar. Sorun şu: Ateşkes sonucu değil, barışı korur. Her hafta uzayan toplantı, kısaltılırsa gündemi kimin belirleyeceği tartışması yeniden açılacağı için yaşamaya devam eder. Burada iki kaldıraç işe yarar. Birincisi kilit alışkanlıklardır (keystone habits): Tek bir rutin, başka pek çok rutini de değişmeye zorlar. Paul O'Neill'ın Alcoa'da iş güvenliğini her şeyin merkezine koyması buna örnektir. İkincisi krizlerdir. Bir şey kırıldığında eski ateşkes gevşer ve insanlar kısa bir süre yeni rutinlere açık olur. İyi yöneticiler bu pencereyi boşa harcamaz. Eski düzen sessizce geri dönmeden yenisinin adını koyarlar.

Gerçek hayattan bir örnek

Kadıköy'de altı kişilik bir dijital ajansın pazartesi toplantısı saat 10.00'da başlıyor ve her hafta öğleye kadar sürüyor. Kimse memnun değil, ama kısaltmak, kimin projesine ne kadar söz düşeceğini tartışmak anlamına geliyor. Bir gün ekip toplantıdayken bir müşterinin kampanya teslimi kaçıyor. Kurucu Elif bu anı kullanıyor. Toplantı 30 dakikaya iniyor, herkese üç dakika düşüyor, kalan konular ortak dokümana yazılıyor. Altı ay sonra yeni düzen hâlâ ayakta ve kimse eskisini aramıyor.

Nasıl kullanılır

1Ekibinizdeki bir rutini işaret, rutin ve ödül olarak kâğıda dökün; ardından bu rutinin hangi çatışmayı sessizce önlediğini kendinize sorun.
2Başka alışkanlıkları da peşinden sürükleyecek tek bir kilit alışkanlık seçin. Toplantılar için sabit bir bitiş saati ya da herkesin katıldığı haftalık bir değerlendirme buna örnek olabilir.
3Yeni rutini önceden hazırlayın ve eski düzeni bozan ilk aksaklıkta devreye sokun; eski alışkanlık geri yerleşmeden kalıcı hâle getirin.