2 Saatlik İş Arama
Steve Dalton
The 2-Hour Job Search
«2 Saatlik İş Arama», iş arayanların zamanının çoğunu online başvurularda harcadığını savunur. Steve Dalton'ın sistemi dört adımdan oluşur. Önce yaklaşık 40 hedef şirket hızla sıralanır. Sonra sizinle ortak noktası olan, şirketin içindeki kişiler bulunur. Bu kişilere beş kurallı kısa bir e-posta gönderilir. Görüşmelerde de iş istemek yerine güven kazanılır.
Elli başvuru gönderip sessizlikle karşılaştıysanız sorun büyük ihtimalle CV'nizde değil. Sorun, herkesin kullandığı ön kapıdan girmeye çalışmanızda.
Kitabın özü
Steve Dalton, yıllarca işletme okulu öğrencilerine kariyer danışmanlığı yapmış biri. Kitabın çıkış noktası basit: İlanlara toplu başvuru yapmak meşgul hissettirir ama nadiren sonuç getirir. Dalton bu yüzden aramayı küçük ve ölçülebilir parçalara bölüyor. Sistemi kurmak için ilk etapta birkaç saat yetiyor.
İlk adım LAMP listesi. Harfler List (şirket listesi), Alumni (mezun bağlantısı), Motivation (ilgi düzeyi) ve Posting (açık ilan) anlamına geliyor. Her şirkete birkaç saniyede puan verilir, liste sıralanır ve haftanın hedefleri ortaya çıkar. Burada mükemmellik değil, hız önemli.
Ardından şirketlerin içindeki kişilere ulaşılır. Dalton'ın 3B7 kuralı takibi bir düzene bağlar. Üç iş günü içinde yanıt gelmezse aynı şirkette başka birine yazılır. Yedinci günde ilk kişiye nazik bir hatırlatma gider. Görüşmelerde TIARA çerçevesi soruları hazırlar. Amaç iş istemek değil, sizi savunacak birini kazanmaktır.
Dürüst bir not: Kitap ABD'deki MBA dünyasından çıkıyor ve mezun ağlarının güçlü olduğu bir kültüre dayanıyor. Türkiye'de mezun ağları daha dağınık olabilir. Bu durumda eski iş yerleri, memleket, meslek kulüpleri ve LinkedIn grupları da ortak nokta sayılır. Toplu alım yapılan saha işlerinde yöntemin etkisi daha sınırlı kalır.
Kime göre
- Kariyer değiştirmek isteyenler
- İlk işlerini arayan yeni mezunlar
- Başvurularına hiç yanıt alamayanlar
- Networking fikrinden çekinen içe dönükler
Kime göre değil
- — Bir hafta içinde toplu alım yapılan bir işe girmesi gerekenler
- — CV yazımı veya mülakat hazırlığı rehberi arayanlar
Ana dersler
01
Kırk işverenlik bir LAMP listesi kurun
İş ilanlarından değil, çalışmayı gerçekten isteyebileceğiniz yaklaşık kırk şirketlik bir listeden başlayın. İsimleri hayalinizdeki şirketlerden, mezunlarınızın çalıştığı yerlerden, haberlerde gördüklerinizden ve mevcut ilanlardan toplayın. Sonra her birine hızla puan verin. İlginizi 1'den 3'e kadar puanlayın, bir mezun ya da tanıdık bağlantınız olup olmadığını ve ilgili bir ilanın açık olup olmadığını not edin. Listeyi önce ilgiye, sonra bağlantıya göre sıralayın. Bu iş bir haftanızı değil, bir iki saatinizi almalı. Amaç kusursuz bir liste değil. Amaç, sınırlı saatlerinizi bu hafta hangi on şirkete vereceğinizi bilmek.
Ankara'da çalışan inşaat mühendisi Kerem bir akşamda 40 şirket yazıyor: müteahhitler, iki enerji girişimi ve eski hocasının danışmanlık yaptığı bir firma. Hepsini hızlıca puanlıyor. İlgisi 3 olan ve mezun bağlantısı bulunan iki enerji girişimi listenin başına çıkıyor. Artık rastgele başvuru yapmak yerine bu haftanın net bir hedefi var: ilk beş şirketin her birinde bir kişi bulmak.
02
Gerçekten yardım edecek içerideki kişileri bulun
En iyi giriş kapınız İK ya da genel müdür değil. Aradığınız kişi, istediğiniz rolde sizden birkaç yıl önde olan ve sizinle ortak bir noktası bulunan biri. Bu ortak nokta aynı üniversite, eski bir iş yeri, aynı şehir ya da aynı kulüp olabilir. Ortak kimlik, sizi tanımayan birinin yanıt verme ihtimalini artırır. Ardından ayıklamayı yanıt hızına bırakın. Dalton hızlı ve istekli yanıt verenlere Booster (destekçi) der. Kibarlıktan yardım edenler Obliger, hiç yanıt vermeyenler ise Curmudgeon'dır. Her şirkette iki üç kişiyle temas kurun. Üç iş günü içinde ses çıkmazsa sıradakine geçin. Sessizlik ret değil, bilgidir.
Pazarlama uzmanı Zeynep, İstanbul'daki bir e-ticaret şirketinde ürün rolü istiyor. LinkedIn'de üniversitesinin mezun filtresiyle orada çalışan üç kişi buluyor ve pazartesi ikisine yazıyor. Biri salı öğleden sonra memnuniyetle konuşabileceğini söylüyor: işte destekçi. Diğerinden ses çıkmayınca perşembe üçüncüsüne yazıyor. Kimin önemli olduğunu tahmin etmeyi bırakıyor, çünkü yanıtlar bunu zaten gösteriyor.
03
Beş kurallı e-posta: yabancının evet diyebileceği mesaj
Dalton'ın beş kuralı şöyle. Birincisi, mesaj 100 kelimenin altında kalmalı. İkincisi, konu satırında da metinde de iş ya da ilandan söz edilmemeli. Üçüncüsü, ortak bağlantınız en başta yer almalı. Dördüncüsü, ilginizi genel tutup iş değil görüş istemelisiniz. Beşincisi, isteğinizi karşı tarafı merkeze alan bir soru olarak yazmalısınız. Mesaj, iki toplantı arasında telefondan okunup yanıtlanabilmeli. İstek de küçük olmalı: görüşlerini dinlemek için 15–20 dakikalık bir sohbet. Sizin ihtiyaçlarınızı anlatan bir mesaj iş yükü gibi gelir, onların deneyimini soran bir mesaj ise iltifat gibi. Meşgul birinin yanıt verip vermeyeceğini bu fark belirler.
Konu: ODTÜ mezunu olarak tavsiyenizi almak isterim. 'Merhaba Elif Hanım, ben de ODTÜ endüstri mühendisliği mezunuyum ve tedarik zinciri analitiğine geçmeyi düşünüyorum. Bankacılıktan bu alana geçişiniz dikkatimi çekti. Önümüzdeki haftalarda 15 dakikalık bir telefon görüşmesiyle bakış açınızı paylaşmaya sıcak bakar mısınız?' Mesajda CV eki yok, ilandan da hiç söz edilmiyor.
04
Görüşmede iş değil, güven kazanın
Dalton'ın TIARA çerçevesi soruları hazır verir: alandaki trendler (Trends), deneyimden içgörüler (Insights), sizin konumunuzdaki birine tavsiye (Advice), bilmeniz gereken kaynaklar (Resources) ve işin gerçekte nasıl olduğunu gösterecek görevler (Assignments). Açık pozisyonları değil, karşınızdaki kişiyi sorun. İnsanlar yardım ettikleri kişileri savunmaya başlar, bu yüzden referans çoğu zaman kendiliğinden gelir. Görüşmeyi 'Başka kiminle konuşmamı önerirsiniz?' sorusuyla bitirin. Ardından teşekkür edin. Bir süre sonra da tavsiyeyle ne yaptığınızı haber verin.
Psikoloji mezunu Burak, bir sigorta şirketinin İK analitiği yöneticisiyle 20 dakika görüşüyor. Sektörde neyin değiştiğini, ilk yılında onu neyin şaşırttığını ve kendi yerinde olsa ne yapacağını soruyor. Yönetici ona bir SQL kursu ve bir meslektaşının adını veriyor. Burak kursa başlıyor, meslektaşla görüşüyor ve yöneticiye haber veriyor. Üç ay sonra ekip genişlediğinde ilk aranan isim Burak oluyor.
Bugün dene
30 dakika ayırıp çalışmak isteyeceğiniz 20 şirketi yazın. Her birine 1–3 arası ilgi puanı verin ve mezun ya da tanıdık bağlantısı olanları işaretleyin. Sonra ilk üç şirketin her birinde bir kişi bulun.
Hızlı kontrol
Dalton'ın sistemine göre içerideki birine gönderilen ilk e-posta ne istemeli?
Üç iş günü önce yazdığınız kişiden yanıt gelmedi. Yöntem ne öneriyor?
Seçme alıntılar
“Susamadan önce kuyunuzu kazın.”
“Zayıf bağların gücü.”
“Destekçiler, Görev Bilenler ve Huysuzlar.”