Kavram
Varlık ve Yükümlülük (Assets vs. Liabilities)
Robert Kiyosaki'nin yalın testine göre varlık, etiket fiyatı ya da muhasebedeki adı ne olursa olsun cebinize para koyan her şeydir; yükümlülük ise cebinizden para çıkaran her şeydir.
Muhasebe evi, arabayı ve dizüstü bilgisayarı kâğıt üzerinde değer taşıdıkları için varlık hanesine yazar. Kiyosaki bu tanımı bilerek kenara bırakır ve muhasebecinin sözlüğünü hiç kullanmaz. Onun sorusu fiyatla değil, paranın yönüyle ilgilidir: Bu şey her ay size para mı gönderiyor, yoksa sizden para mı çekiyor? Kirası masraflarını aşan bir daire varlıktır. İçinde oturduğunuz ev ise kredi taksiti, aidatı, bakımı ve vergisi yüzünden yükümlülük gibi davranır. Piyasa değeri artsa bile bu değişmez. Kredi kartına taksitle alınan yeni bir telefon da son taksit ödenene kadar her ay bütçenizden para çeker. Bu sert tanımın nedeni psikolojiktir. Resmî tanımlar, aylık bütçeniz sessizce erirken kendinizi kâğıt üzerinde zengin hissetmenize izin verir. Orta sınıf aileler çoğu zaman varlık sandıkları yükümlülükleri satın alır, sonra onları beslemek için daha çok çalışır. Bu test net servetin eksiksiz bir kuramı değildir; borcu bitmiş bir evin de değeri vardır. Ama sıradaki alımınıza karar verirken dürüst sinyal nakit akışıdır.
Gerçek hayattan bir örnek
Kadıköy'de yaşayan yazılımcı Emre iyi kazanıyor. Ayvalık'taki yazlığından ve geçen yıl aldığı SUV'dan "varlıklarım" diye söz ediyor. Bir akşam aylık giderlerini alt alta yazıyor: araç kredisi, kasko, yakıt, yazlığın aidatı ve bakımı. Toplamda ayda yaklaşık 38.000 TL hesabından çıkıyor ve geri dönen tek kuruş yok. Tek gerçek varlığı, küçük temettüler ödeyen bir yatırım fonu. Tabloyu görünce yazlığı sezon dışında haftalık kiraya veriyor. Böylece yazlık, masrafını en azından kendisi çıkaran bir mülke dönüşüyor.
Nasıl kullanılır
- 1Size para kazandıran ya da harcatan her şeyin listesini çıkarın. Her kalemin yanına fiyatını değil, aylık net nakit akışını yazın: artı mı, eksi mi?
- 2Bir sonraki büyük alımdan önce tek bir soru sorun: Bu her ay cebime para mı koyacak, yoksa cebimden para mı alacak? Ardından ona süslü bir etiket değil, gerçek adını verin.
- 3Her zammın bir kısmını, herhangi bir yükümlülüğünüzü büyütmeden önce size ödeme yapan kalemlere yönlendirin: faiz getiren birikim, kiradaki bir daire ya da bir işteki pay.