Kavram

Özgün Ses (Authentic Voice)

Özgün ses, bir şablonun, bir komitenin ya da önemli görünmeye çalışan birinin değil, okura açıkça konuşan, düşünen belirli bir kişinin sesi gibi duyulan yazıdır.

Çoğumuz konuşurken kendimize ait bir sesle konuşur, yazmaya başladığımız anda o sesi kaybederiz. Daha resmî, daha «kurumsal» görünsün diye uzun kelimelere, çekinceli ifadelere ve hazır kalıplara sığınırız. Sonuç, kimin yazdığı belli olmayan metinlerdir ve okur bunları çoğu zaman ilk paragrafta bırakır. William Zinsser, On Writing Well'de okurun kelimelerin arkasındaki kişiye tepki verdiğini söyler: o kişinin sıcaklığına, netliğine, meseleyi anlatış biçimine. Özgün ses bir itiraf ya da tuhaflık gösterisi değildir. Netliğe tanınabilir bir zihnin eklenmesidir. İlk taslakta da nadiren ortaya çıkar, çünkü ilk taslağın işi fikirleri kâğıda dökmektir. Ses, düzeltme aşamasında geri kazanılır. Sizi gizleyen fazlalıkları atarsınız, güvenli kalıbı gerçekten söyleyeceğiniz cümleyle değiştirirsiniz ve taslağı sesli okursunuz. Takıldığınız ya da yüzünüzü buruşturduğunuz yer, artık kendiniz gibi duyulmadığınız yerdir.

Gerçek hayattan bir örnek

Kadıköy'de küçük bir yazılım şirketinde çalışan Emre, müşterilere bir duyuru taslağı hazırlar: «Değerli kullanıcılarımızın bilgisine sunmak isteriz ki sistemimizde iyileştirme çalışmaları gerçekleştirilmiştir.» Taslağı sesli okuyunca durur, çünkü bunu bir müşteriye telefonda asla söylemezdi. İkinci turda şöyle yazar: «Uygulama artık iki kat hızlı açılıyor. Salı gecesi kısa bir bakım yaptık. Bir sorun görürseniz bu e-postayı yanıtlamanız yeterli.» Bilgi aynı, metin yarı yarıya kısa. Üstelik ilk kez birkaç müşteri teşekkür etmek için yanıt yazıyor.

Nasıl kullanılır

1İlk taslağı hızlı yazın ve üslubunuzu denetlemeye çalışmayın. Önce fikirler kâğıda dökülür, ses düzeltme aşamasında gelir.
2Ayrı bir turda, yüksek sesle asla söylemeyeceğiniz ifadeleri avlayın: jargon, üst üste yığılmış çekinceler, «gerçekleştirilmiştir» ve «söz konusu» gibi kalıplar. Her birini bir iş arkadaşınıza gerçekten söyleyeceğiniz cümleyle değiştirin.
3Son tur olarak taslağın tamamını sesli okuyun. Takıldığınız ya da yüzünüzü buruşturduğunuz her yeri işaretleyip düzeltin. Metin kendiniz gibi duyulana kadar okumayı tekrarlayın.