BookYol

Kavram

Bilgi Laneti

Bilgi laneti, Heath kardeşlerin şu olguya verdiği addır: Bir şeyi öğrendikten sonra onu bilmemenin nasıl bir şey olduğunu hayal edemezsiniz. Bu yüzden uzmanlar, herkese gürültü gibi gelen kestirme bir dille konuşur. Karşı tarafa ulaşamayan fikirlerin çoğunun arkasındaki düşman budur.

Heath kardeşler bunu ritim vurma oyunuyla gösterir. Bir kişi, herkesin bildiği bir şarkının ritmini parmaklarıyla masaya vurur; dinleyen şarkıyı bulmaya çalışır. Ritmi vuranlar, dinleyenlerin yaklaşık yarısının şarkıyı bileceğini tahmin etti; gerçekte yalnızca kırkta biri bildi. Ritmi vuran melodiyi kafasında duyar ve onu duymamazlıktan gelemez; dinleyen ise yalnızca tıkırtı duyar. Kendi alanını anlatan her uzman, ritmi vuran kişidir; çaresi de masaya daha sert vurmak değildir. Heath kardeşler, akılda kalan fikirlerin altı özelliğini büyük ölçüde bu laneti bozmak için tasarladı: Özü bulun, çünkü uzman her şeyi söylemek ister. Somut olun, çünkü uzmanlık soyuta kayar. Hikâye anlatın, çünkü uzman hemen bir ilkeye uzanır. Bilgi laneti, kurumlarda insanlar yükseldikçe iletişimin neden bozulduğunu da açıklar: Yönetim için canlı ve net olan strateji, sahadakiler için içi boş bir slogandır. Uygulamadaki sınama şudur: Fikri alanınızın dışından birine anlatın; nezaketen söylediklerine değil, yüzündeki ifadeye bakın. Fikri tekrarlayamıyorsa, siz de masaya ritim vurmuşsunuz demektir.

Gerçek hayattan bir örnek

Bursa'da bir mali müşavir, küçük işletme müşterilerini ilk görüşmeden sonra bir bir kaybediyor; o görüşmelerde "tahakkuk esasından doğan zamanlama farklarını" anlatıyor. Sonunda şöyle demeye başlıyor: "Bu yıl, müşterilerinizin size henüz ödemediği paranın vergisini ödediniz. Bunu nasıl durduracağımızı anlatayım." Eskiden kibarca başını sallayıp giden müşteriler, şimdi bir sonraki adımın ne olduğunu soruyor.

Nasıl kullanılır

  1. 1Fikrinizi alanınızın dışından birine anlatın ve nezaketine değil, yüzündeki ifadeye bakın. Tekrarlayamıyorsa fikri yeniden onun diline çevirin.
  2. 2Her teknik terimi işaret ettiği şeyle değiştirin: bir kamyon, bir telefon görüşmesi, bir salı günü.
  3. 3Size apaçık görünen şeyin dinleyen için görünmez olduğunu varsayın ve onu da söyleyin.