Kavram
Kereviz Testi (Celery Test)
Kereviz Testi, Simon Sinek'in karar süzgecidir: Neden'inizi bildiğinizde her seçeneği “iyi mi?” diye değil “bize uyuyor mu?” diye tartarsınız ve iyi ama size ait olmayan fırsatlara hayır demek kolaylaşır.
Sinek'in benzetmesi şöyle: Markete giriyorsunuz ve güvendiğiniz herkesin bir önerisi var. Biri Oreo diyor, biri pirinç sütü, biri M&M's, biri kereviz. Hepsi makul tavsiye. Hepsini alırsanız kasada servet ödersiniz ve sepetiniz sizin hakkınızda hiçbir şey söylemez. Neden'iniz sağlıklı yaşamaksa seçim bir anda netleşir: Kereviz ve pirinç sütü sepete girer, gerisi rafta kalır. Değişen şey sorunun kendisidir. Neredeyse her şey birileri için iyidir, o yüzden “Bu iyi mi?” sorusu işe yaramaz hâle gelir. Soru “Bu biz miyiz?” olur. Test en çok birkaç makul seçenek arasında sıkıştığınızda işe yarar: biraz yamuk iş isteyen büyük bir müşteri, görünürlük vaat eden bir ortaklık, rakiplerin çoktan eklediği bir özellik. Üstelik sepetinize bakan herkes neye inandığınızı anlar. Tek şart var: Neden'iniz bazı şeyleri dışarıda bırakacak kadar net yazılmış olmalı.
Gerçek hayattan bir örnek
Kadıköy'de üçüncü dalga bir kahveci işleten Deniz'in Neden'i, mahalleliye adını bilen bir köşe sunmak. Bir zincir otel, lobisi için aylık 40 bin liralık toplu çekirdek siparişi ve logolu kapsül ürün öneriyor. Para iyi, prestij de. Kereviz testine sokunca sonuç net: Kapsül üretimi, mahalle tezgâhına ayırdığı sabahları yiyip bitirecek. Deniz teklifi kibarca geri çeviriyor, oteli bir kavurma atölyesine yönlendiriyor ve haftalarca kıvranmıyor.
Nasıl kullanılır
- 1Neden'inizi, en az bir şeyi dışarıda bırakacak netlikte tek cümleyle yazın. Hiçbir seçenek elenmiyorsa cümle fazla geniştir.
- 2Bir teklif geldiğinde önce “Bu biz miyiz?”, sonra “Bu iyi mi?” diye sorun. Teklifin Neden'inizin hangi parçasına hizmet ettiğini not edin.
- 3Test olumsuz çıkarsa hayırı hızlı söyleyin. Mümkünse teklifi, gerçekten uyduğu birine yönlendirin.