Kavram
Uç Kriterler (Extreme Criteria)
Uç Kriterler, her fırsatı önceden yazdığınız birkaç ölçüte göre değerlendirip net bir 'evet' olmayan her şeyi, yani en önemli ölçütünüzde 100 üzerinden yaklaşık 90'a ulaşmayan her şeyi 'hayır' saymaktır.
Kararlarımızın çoğu kayan bir ölçekte verilir: "Fena değil gibi", "Belki işe yarar", "Hayır demek ayıp olur." Bunların hiçbiri gerçek bir evet değildir, ama hepsi takvime girer. Greg McKeown'ın Essentialism'deki tespiti şudur: Ölçütleriniz genişse her şey içeri sızar. Altılara ve yedilere yer açtığınızda on geldiğinde oturacak sandalye kalmaz. Uç kriterler bu varsayılanı tersine çevirir. Neyin önemli olduğuna fırsat gelmeden karar verirsiniz. Böylece talebin aciliyeti ya da isteyen kişinin sevimliliği standartlarınızı yeniden yazamaz. Ardından fırsatı en önemli tek ölçüte göre puanlarsınız ve yaklaşık 90'ın altını sıfır sayarsınız. Kural sert görünür ve öyle olması gerekir. İşi, zamanın en çok boşa gittiği ortadaki gri bölgeyi kesip atmaktır. Ara sıra fena olmayan bir şeyi geri çevireceksiniz. Mükemmel olana yer açmanın bedeli budur.
Gerçek hayattan bir örnek
İstanbul'da ürün yöneticisi olan Elif, çeyrek başında tek bir ölçüt belirler: Yeni ödeme akışının haziranda yayına çıkmasına doğrudan katkı sağlamayan toplantıya ve projeye girmeyecek. Bir hafta sonra pazarlama ekibi onu "yarım gün sürecek" bir marka çalıştayına davet eder. Çalıştay keyifli geçecek, ilişkiler açısından da iyi olacak, ama ölçüte göre puanı 50 civarında. Elif kibarca reddeder ve o öğleden sonrayı ödeme ekranındaki hatayı çözmeye ayırır.
Nasıl kullanılır
- 1Bir sonraki kararınızdan önce harika bir fırsatın nasıl görüneceğini üç ölçütle yazın ve en önemlisini işaretleyin.
- 2Bir teklif geldiğinde, yanıt vermeden önce onu bu ölçüte göre kâğıt üzerinde 100 üzerinden puanlayın.
- 3Puan 90'ın altındaysa sıfır sayın. Reddedin ya da erteleyin, koşullar değişmedikçe soruyu yeniden açmayın.