Kavram
Savunmacı Hisse Kriterleri (Defensive Stock Criteria)
Savunmacı hisse kriterleri, Benjamin Graham'ın portföyünü yakından izlemeyecek yatırımcılar için koyduğu eleme kurallarıdır: yalnızca büyük, finansal açıdan sağlam, uzun ve kesintisiz kâr ve temettü geçmişi olan şirketleri makul fiyattan ve çok sayıda isme yayarak almak.
Graham, savunmacı yatırımcıdan her şirketi sıfırdan değerlemesini beklemez. «Akıllı Yatırımcı»da elemenin çoğunu sizin yerinize yapan filtreler önerir. Bu filtreler üç soruya cevap verir. Bu şirket kötü bir on yılı atlatır mı? Büyük ölçekli olmalı, dönen varlıkları kısa vadeli borçlarının en az iki katı olmalı (cari oran ≥ 2), uzun vadeli borcu da net işletme sermayesini aşmamalı. Böyle bir dönemde kâr edebildiğini gösterdi mi? Son on yılın her birinde kâr etmiş olmalı, en az yirmi yıl kesintisiz temettü dağıtmalı ve on yılda hisse başına kârını en az üçte bir artırmalı. Bu kanıt için makul bir fiyat mı ödüyorsunuz? F/K, son üç yılın ortalama kârına göre 15'i, PD/DD ise 1,5'i geçmemeli; ya da ikisinin çarpımı 22,5'in altında kalmalı. Sonra bu şirketlerden 10 ila 30 tanesini tutun. Amaç en iyi hisseyi bulmak değil, sizi en çok yaralayabilecek olanları baştan elemektir.
Gerçek hayattan bir örnek
Kadıköy'de muhasebeci olarak çalışan Selin Hanım, bireysel emekliliğin dışında kendi hisse sepetini kurmak istiyor. Listesindeki popüler bir yazılım şirketi, 38'lik F/K'sı ve son on yılın üçünde zarar ettiği için eleniyor. Temettüsünü 2018 kur şokunda durduran bir holding de dışarıda kalıyor. Otuz yıldır temettü dağıtan, borcu düşük, F/K'sı 9 olan bir gıda üreticisi ise geçiyor. Selin Hanım listeyi farklı sektörlerden on iki şirkete tamamlıyor ve yıldız hisse aramayı bırakıyor.
Nasıl kullanılır
- 1Her adayı önce dayanıklılık testinden geçirin: ölçek, en az 2 cari oran ve net işletme sermayesinin altında uzun vadeli borç. Bu testi geçemeyen şirket, hikâyesi ne kadar parlak olursa olsun listeden çıkar.
- 2Ardından geçmişe ve fiyata bakın: on yıl kesintisiz kâr, yirmi yıl kesintisiz temettü ve hisse başına kârda üçte bir artış arayın. Fiyat tarafında üç yıllık ortalama kâra göre 15'in altında F/K ve 1,5'in altında PD/DD (ya da çarpımları 22,5'in altında) olmalı.
- 3Testleri geçen şirketlerden farklı sektörlere yayılmış 10 ila 30 tanesini tutun. Liste size fazla emek gibi geliyorsa, düşük maliyetli bir endeks fonu aynı işi daha az çabayla görür.
