Kavram
Yatırım ve Spekülasyon Farkı (Investment vs. Speculation)
Yatırım ve spekülasyon ayrımı, bir alımın ancak gerçek bir analize dayanıyor, anaparanızı kalıcı kayıptan koruyor ve makul bir getiri hedefliyorsa yatırım sayıldığını, bu üç koşuldan birini bile karşılamayan her alımın ise spekülasyon olduğunu söyleyen Benjamin Graham testidir.
Benjamin Graham, Warren Buffett'ın hocası olan Columbia profesörüdür. «Akıllı Yatırımcı» kitabına bir stratejiyle değil, bir tanımla başlar. Çünkü servetlerin, sahiplerinin içtenlikle "yatırım" dediği alımlarda eridiğine tanık olmuştur. Testin üç ayağı var. Birincisi, aldığınız şey hakkında gerçekten ödevinizi yapmış olmanız. İkincisi, bu ödevin paranızın kalıcı olarak kaybolma ihtimalinin düşük olduğunu göstermesi. Üçüncüsü, hedefin göz kamaştırıcı değil, makul bir getiri olması. Birinden kalırsanız spekülasyon yapıyorsunuz. Uygulamanın, aracı kurumun ya da manşetin koyduğu isim bunu değiştirmez. Spekülasyon suç değildir. Kaybetmeyi göze alabileceğiniz küçük bir parayla bilinçli bir bahis olabilir. Asıl tehlike, spekülasyon yaparken yatırım yaptığınızı sanmaktır. O zaman riskli bir bahsi güvenli bir yatırım büyüklüğünde açarsınız. Anaparayı korumak da birkaç ay düşen fiyattan kaçmak değil, kalıcı kayıptan kaçınmak demektir.
Gerçek hayattan bir örnek
Selin, 34 yaşında bir eczacı. Bir Telegram grubunda, üç gündür tavan yapan bir hisse için "kaçırmayın" mesajları görüyor ve Graham'ın testini uyguluyor. Analiz: şirketin ne sattığını, ne kadar borcu olduğunu ve hangi fiyatın makul olduğunu söyleyemiyor. Güvenlik: heves sönerse bugünkü fiyatı taşıyacak bir iş yok. Getiri: makul bir kazanç değil, bir tavan daha umuyor. Üç ayağın üçünden de kalıyor. Hisseye yalnızca 2.000 TL ayırıp kenarına "spekülasyon" notunu düşüyor. Aylık birikimini ise geniş tabanlı bir endeks fonuna yatırmayı sürdürüyor.
Nasıl kullanılır
- 1Almadan önce testin her ayağı için birer cümle yazın: varlık hakkında ne bildiğiniz, kalıcı kaybın neden düşük ihtimal olduğu ve gerçekçi olarak hangi getiriyi beklediğiniz.
- 2Bir satırı dolduramıyorsanız alımı açıkça spekülasyon olarak adlandırın. Ardından onu, kaybettiğinizde hayatınızı değiştirmeyecek küçük ve sabit bir payla sınırlayın.
- 3Yatırımlarınızı ve spekülasyonlarınızı ayrı hesaplarda ya da ayrı listelerde tutun. Böylece şanslı bir bahis, ciddi paranızın kurallarını sessizce yeniden yazamaz.