BookYol

Kavram

Bay Piyasa (Mr. Market)

Bay Piyasa, Benjamin Graham'ın borsayı her gün hissenizi almayı ya da kendi hissesini size satmayı teklif eden, fiyatı ruh haline göre inip çıkan huysuz bir ortak olarak resmettiği benzetmedir ve bu teklifi geri çevirmek her zaman sizin elinizdedir.

Graham, Akıllı Yatırımcı'da bir şirkete ortak olduğunuzu hayal etmenizi ister. Ortağınız her gün kapınıza bir fiyatla gelir. Keyfi yerindeyken şirketin değerinin çok üstünde bir rakam söyler. Morali bozukken hissesini neredeyse bedavaya bırakır. Pazartesiden cumaya şirkette pek bir şey değişmez, değişen yalnızca onun ruh halidir. Buradaki mesele fiyatların anlamsız olması değil. Fiyat bir tekliftir, planınız hakkında verilmiş bir hüküm değil. Cömert olduğunda ona satabilir, panikteyken ondan alabilir ya da hiçbir şey yapmadan geçebilirsiniz. Asıl tehlike ilişkiyi ters çevirmektir. Onun paniğini kendi paniğiniz yaptığınızda ya da günün fiyatını kendi muhakemenizin karnesi saydığınızda tam olarak bu olur. Bay Piyasa size hizmet etmek için oradadır, yol göstermek için değil. Disiplin, huysuz olanın kim olduğunu unutmamaktır.

Gerçek hayattan bir örnek

Murat Bey, on beş yıl sonra emekli olmak için her ay BIST endeksine bağlı bir fona düzenli yatırım yapıyor. Bir sonbahar döviz kuru haberleri gündemi kaplıyor ve portföyü iki haftada yüzde 22 eriyor. İlk refleksi her şeyi satıp dövize geçmek. Sonra şunu soruyor: Sahip olduğu şirketlerde ne değişti, yoksa değişen yalnızca bugün önüne konan fiyat mı? Planında değişen bir şey yok. Teklifi geri çeviriyor, aylık talimatını sürdürüyor ve uygulamayı kapatıyor.

Nasıl kullanılır

  1. 1Bir fiyat hareketi sizi harekete geçmeye zorladığında ona bir teklif adını verin: 'Bay Piyasa bugün bu fiyatı teklif ediyor.' Bu tek cümle hükmü bir seçeneğe çevirir.
  2. 2Fiyatta değil, şirkette ya da planınızda neyin değiştiğini sorun. Cevap 'yalnızca fiyat' ise teklifi reddetmekte özgürsünüz.
  3. 3Neyi alacağınızı, tutacağınızı ya da satacağınızı ve nedenini sakin bir günde yazın. Böylece çalkantılı bir günde onun ruh hali sizinle pazarlık edecek bir şey bulamaz.