Kavram
Varlık Dağılımı (Asset Allocation)
Varlık dağılımı, birikiminizin hisse senedi, tahvil ve nakit gibi ana varlık sınıfları arasında hangi oranlarla paylaştırılacağına dair karardır ve portföyünüzün ne kadar dalgalanacağını tek tek fon seçiminden çok daha fazla belirler.
Bir endeks fonu seçmek, hisse tarafında neye sahip olacağınızı çözer. Varlık dağılımı daha büyük soruyu yanıtlar: paranızın ne kadarı hisseye, ne kadarı tahvile gidecek? Çeşitlendirilmiş portföyler üzerine yapılan araştırmalara göre, yaşayacağınız iniş çıkışların büyük kısmını bu oran açıklıyor. Oranı iki şey belirlemeli. Birincisi vade. Burton Malkiel, geniş bir hisse endeksinin tek yılda üçte bir değer kaybedebileceğini gösterir. Yirmi yıllık dönemlerde ise yıllık ortalama getirilerin aralığı tarihsel olarak çok daha dar ve çoğunlukla pozitif olmuştur. Üç yıl sonra lazım olacak para ağırlıkla tahvilde ya da mevduatta durmalı. Otuz yıl sonra kullanılacak para daha fazla hisse taşıyabilir. İkincisi davranış: en iyi oran, kötü bir yılda vazgeçmeyeceğiniz orandır. Sonrasında dengelemeyi ruh halinize göre değil, takvime göre yaparsınız.
Gerçek hayattan bir örnek
Zeynep 36 yaşında, Kadıköy'de serbest çalışan bir grafik tasarımcı. Emekliliğine 25 yıl var. Bu birikimin yüzde 70'i küresel hisse endeks fonunda, yüzde 30'u tahvil fonunda duruyor. İki yıl sonra peşinatta kullanacağı parayı ise ayrı tutuyor, mevduatta. Hisselerin yüzde 30 düştüğü bir yılda oran 62/38'e kayıyor. Zeynep panikle satış yapmıyor. Her ocak ayında yaptığı gibi tahvilden hisseye aktarıp 70/30'a dönüyor.
Nasıl kullanılır
- 1Birikiminizi ne zaman lazım olacağına göre ayırın. Beş yıl içinde kullanılacak para ağırlıkla tahvil ya da mevduatta, uzun vadeli para daha çok hissede dursun.
- 2Uzun vadeli kısım için 70/30 ya da 60/40 gibi sade bir oran seçin ve dürüstçe sınayın: hisseler yarın üçte bir düşse bu oranda kalır mıydınız?
- 3Yılda bir sabit tarih belirleyin. O gün yeniden dengeleme (rebalancing) yaparak hedef orana dönün, yılın geri kalanında oranla oynamayın.