BookYol

Kavram

Maliyet Ortalaması (Dollar-Cost Averaging)

Maliyet ortalaması, fiyat ne olursa olsun belirli aralıklarla sabit bir tutarı yatırıma ayırarak "şimdi doğru zaman mı?" kararını her seferinde değil, baştan bir kez vermektir.

Yatırıma başlamaya karar verenlerin çoğu aynı soruda takılır: Şimdi girmek için iyi bir zaman mı? Bu soruya profesyoneller bile güvenilir bir yanıt veremez. Benjamin Graham, «Akıllı Yatırımcı»da temkinli yatırımcıya bu soruyu sormayı bırakmasını önerir. Seçtiğiniz yatırıma her ay ya da her çeyrek, fiyat nerede olursa olsun aynı tutarı yatırırsınız. Bunun mekanik bir yan etkisi de var. Sabit tutar, fiyat düşükken daha çok, yüksekken daha az pay alır. Böylece pay başına ortalama maliyetiniz dönemin ortalama fiyatının altında kalır. Yöntemin ne olmadığını da bilmeniz gerekir. Elinizde hazır büyük bir birikim varsa, tarihsel veriler hepsini bir kerede yatırmanın çoğu zaman daha iyi sonuç verdiğini gösteriyor. Bunun nedeni, piyasaların düştüğünden daha sık yükselmesidir. Maliyet ortalamasının asıl gücü davranışsaldır: Her ay yeniden verilen gergin bir kararı, sakin bir anda konmuş kalıcı bir kurala çevirir.

Gerçek hayattan bir örnek

İzmir'de grafik tasarımcı olarak çalışan Elif, maaşının yattığı her ayın 15'i için bankasına 5.000 TL'lik otomatik alım talimatı verdi. Para bir BIST endeks fonuna gidiyor. Üçüncü ay piyasa yüzde 20 düştü ve haberler kötüydü. Elif hiçbir şey yapmadı. Talimat çalıştı ve aynı 5.000 TL bu kez önceki aylardan dörtte bir daha fazla pay aldı. Toparlanma geldiğinde en ucuz paylar zaten elindeydi.

Nasıl kullanılır

  1. 1Tutarı ve günü belirleyin: Kötü aylarda da ayırabileceğiniz bir tutar seçin, tarihi de maaş gününden bir iki gün sonraya koyun.
  2. 2Bankanızda ya da aracı kurumunuzda otomatik alım talimatı kurun. Böylece aksatmak çaba ister, devam etmek hiçbir şey istemez.
  3. 3Planı hangi koşulda değiştireceğinizi tek cümleyle yazın (örneğin manşetlerin değil, gelirinizin değişmesi) ve onun dışında sisteme dokunmayın.