Kavram
Alışkanlık Sözleşmesi (Habit Contract)
Alışkanlık sözleşmesi, bağlı kalacağınız alışkanlığı ve onu bozarsanız ödeyeceğiniz bedeli yazdığınız, sizi bu söze bağlı tutacak bir ya da iki kişinin de imzaladığı yazılı bir anlaşmadır.
James Clear, Atomik Alışkanlıklar'da alışkanlık sözleşmesini dördüncü yasanın tersi için, yani kötü bir davranışı tatminsiz kılmak için bir araç olarak sunar. Clear'ın davranış değişikliği için koyduğu temel kurala göre anında ödüllendirilen davranış tekrarlanır, anında cezalandırılan davranıştan kaçınılır. Kötü alışkanlıkların çoğundaki sorun, zevkin hemen, bedelin ise çok sonra gelmesidir; bu yüzden o anda bizi durduran bir şey olmaz. Alışkanlık sözleşmesi bedeli öne çeker. Bu, toplumların uzun vadeli bir tehlikeyi anında hissedilen bir yaptırıma çevirirken kullandığı mekanizmanın aynısıdır; emniyet kemeri takmamanın para cezası gibi. Kişisel sürümün üç parçası vardır: belirli bir alışkanlık, belirli ve biraz can yakan bir sonuç ve bu sonucu gerçekten uygulayacak en az bir hesap verme ortağı. Tanık, paradan daha önemlidir. Birinin izlediğini bilmek, sözü bozmayı hemen maliyetli hissettirir, çünkü başkalarının hakkımızda ne düşündüğünü önemseriz. Sözleşme en iyi, bedel gerçek ama ortağın tahsil etmekten çekinmeyeceği kadar küçük olduğunda işler.
Gerçek hayattan bir örnek
Adana'da avukat olan Tuğba, pilates üyeliğine para ödüyor ama derslerin yarısını kaçırıyordu. Beş satırlık bir sözleşme yazdı: Pazartesi ve çarşamba saat 19.00'da pilates; geçerli bir sebep olmadan kaçırırsa ertesi sabah bütün ofise kahve ısmarlayacak. Kız kardeşi ve bir iş arkadaşı sözleşmeyi imzaladı. İkinci hafta bir kez ödedi. Sonrasında kahve ısmarlama düşüncesi başlı başına yeterli bir hatırlatıcı oldu ve o günden beri hiç ödemedi.
Nasıl kullanılır
- 1Alışkanlığı tek ve net bir cümleyle yazın: ne, ne zaman ve nerede.
- 2Can yakan ama olay çıkarmadan tahsil edilebilecek kadar küçük bir sonuç ekleyin.
- 3Bir ya da iki kişiden sözleşmeyi imzalamasını isteyin ve onlara sonucu uygulama yetkisi verin.