BookYol

Kavram

Alışkanlık Karnesi (Habits Scorecard)

Alışkanlık karnesi, James Clear'ın önerdiği bir egzersizdir: Günlük alışkanlıklarınızı gerçekleştikleri sırayla yazar ve her birini iyi, kötü ya da nötr olarak işaretlersiniz; böylece otomatik yaptığınız davranışlar, onları değiştirmeye çalışmadan önce görünür hâle gelir.

Clear'ın Atomik Alışkanlıklar'daki çıkış noktası, değiştirmesi en zor alışkanlıkların artık fark etmediğimiz alışkanlıklar olduğudur. Yeterince tekrarlanan bir davranış farkındalık olmadan işler: Tam uyanmadan telefona uzanırsınız, tezgâhın başında ayakta yemek yersiniz, her boşlukta aynı uygulamayı açarsınız. Karne bu gizli senaryoyu görünür kılar. Gününüzü uyandığınız andan itibaren sırasıyla yazarsınız ve her maddenin yanına, olmak istediğiniz kişiye hizmet edip etmediğine göre artı, eksi ya da eşittir sembolü koyarsınız. Clear bu egzersizi, Japon demiryollarındaki "göster ve seslendir" (pointing and calling) uygulamasını anlattıktan sonra tanıtır: Görevliler bir sinyali parmaklarıyla gösterip durumunu yüksek sesle söyler ve böylece otomatik bir bakışı bilinçli bir kontrole çevirir. Karne aynı şeyi bütün bir gün için yapar. Kuralı yargılamadan gözlemlemektir: Amaç henüz bir şeyi düzeltmek değil, yalnızca görmektir. Farkındalık birinci yasadan önceki adımdır, çünkü gününüzü hangi işaretlerin yönettiğini bilmeden bir işareti görünür kılamazsınız.

Gerçek hayattan bir örnek

Kayseri'de muhasebeci olan Zeynep, sıradan bir hafta içi sabahını yazdı: alarm (=), yatakta telefona bakmak (−), yirmi dakika haber okumak (−), duş (=), ayakta kahvaltı (−), otobüs durağına yürümek (+). O hafta hiçbir şeyi değiştirmedi. Ama saat sekizden önce üç eksi görmek, ertesi pazartesi telefon şarj aletini mutfağa taşıması için yetti.

Nasıl kullanılır

  1. 1Sıradan bir günün bütün alışkanlıklarını, uyandığınız andan başlayarak gerçekleştikleri sırayla yazın.
  2. 2Her birini, olmak istediğiniz kişiye dönüşmenize yardım edip etmediğini sorarak +, − ya da = ile işaretleyin.
  3. 3Bir hafta boyunca hiçbir şeyi değiştirmeyin; yalnızca fark edin ve kötü bir alışkanlık başladığında onu yüksek sesle söyleyin.