Kavram
Kimliği Hafif Tutmak (Identity Held Lightly)
Kimliği hafif tutmak, siyasi, mesleki ya da kişisel inançlarınızı kim olduğunuzun bir parçası olarak değil, şu an benimsediğiniz görüşler olarak taşımaktır; böylece aleyhlerine çıkan kanıt bir saldırı gibi değil, bir bilgi gibi gelir.
Umursamadığınız konularda kalibrasyon yapmak ve görüş güncellemek kolaydır. Asıl sınav, bir inanç sizin olduğunda başlar: siyasi tarafınız, beslenme tarzınız, kariyer bahsiniz. Bir görüş kimliğinize yerleştiği anda ona yöneltilen her itiraz tehdit gibi algılanır ve güdülenmiş akıl yürütme (motivated reasoning) devreye girer. Julia Galef, The Scout Mindset kitabında bu yanlılığın tam da orada en zor fark edildiğini söyler. İçeriden bakınca yanlılık gibi hissettirmez. Haklı olmak gibi hissettirir. Kimliği hafif tutmak inançsız olmak demek değildir. "Veganım" ya da "girişimciyim" demeye devam edebilirsiniz; yalnızca bunun arkasındaki gerekçeleri değişime açık tutarsınız. Galef'in önerisi, gururunuzu başka bir kimliğe bağlamanızdır: cevap canınızı yaksa bile doğruyu bulmaya çalışan biri olmak. Bu yeni kimlik, yanıldığınızı fark ettiğinizde sizi cezalandırmaz, tersine ödüllendirir.
Gerçek hayattan bir örnek
Burak bir yıl önce bankadaki işini bırakıp Moda'da kendi kahve dükkânını açtı. O günden beri herkese "kurumsal hayat bana göre değil" diyor. Muhasebecisi dükkânın altı aydır zarar ettiğini gösterince ilk refleksi rakamları didik didik etmek oluyor. Sonra duruyor ve kendine soruyor: Aynı tablo kâr gösterseydi bu kadar didikler miydim? Dürüst cevap hayır. Kararını bir gecede değiştirmiyor. Ama onu savunmayı bırakıyor ve yarı zamanlı danışmanlık seçeneğini ilk kez ciddiye alıyor.
Nasıl kullanılır
- 1Çifte standart testini yapın. Canınızı sıkan bir kanıtla karşılaştığınızda, aynı kanıtın sizin tarafınızı desteklediğini hayal edin. Onu hiç sorgulamadan kabul edecekseniz, yargıyı aklınız değil kimliğiniz veriyordur.
- 2İdeolojik Turing testinden geçin. Karşı görüşü, onu savunan biri başını sallayacak kadar iyi anlatmaya çalışın. Elinizden yalnızca bir karikatür çıkıyorsa, reddettiğiniz şeyi henüz anlamamışsınızdır.
- 3İdeal olarak size katılmayan iki üç dürüst kişiden, nerede yanıldığınızı düşündüklerini açıkça söylemelerini isteyin. Cevap vermeden önce onlara teşekkür edin.