Kavram
Manipülasyon Matrisi (Manipulation Matrix)
Manipülasyon Matrisi, Nir Eyal'ın alışkanlık yaratan ürünler için önerdiği etik sınamadır ve iki soruya dayanır: Ürünü yapan onu kullanır mıydı ve ürün kullanıcıların hayatını gerçekten iyileştiriyor mu? Cevaplar yapanı kolaylaştırıcı, seyyar satıcı, eğlendirici ya da bağımlılık taciri yapar.
Eyal matrisi Hooked'ta, Kanca Modeli'ni anlattıktan sonra sunar, çünkü alışkanlık için tasarlamanın bir tür manipülasyon olduğunu kabul eder. İki evet bir kolaylaştırıcı yapar; Eyal'a göre kolaylaştırıcıların başarı şansı en yüksektir, çünkü kullanıcılarını içeriden tanırlar. Ürünü kullanmadan hayatı iyileştirmek seyyar satıcı, hayatı iyileştirmeden kullanmak eğlendirici yapar; ikincisi meşrudur ama çabuk söner. İkisi de değilse bağımlılık taciridir ve Eyal buna sömürü der. Sınır şudur: İki soruyu da yapan kişi kendi işi hakkında cevaplar ve insanlar kendilerini cömertçe yargılar. Dürüst kullanım kullanıcının bakışını ekler: Bir ay sonra ürünün aldığı zamandan memnunlar mı?
Gerçek hayattan bir örnek
Konya'daki bir çocuk okuma uygulaması, çocuk bir günü kaçırdığında üzgün görünen bir çizgi karakterli seri eklemek üzere. Kurucular iki soruyu özellik özellik soruyor. Kendi çocukları için sakin bir seriyi kullanırlardı ama üzgün karakteri kullanmazlardı; çocukların hayatını da ancak daha çok okumaları iyileştirirdi. Seriyi üzgün yüz olmadan, velilere haftalık bir notla birlikte yayına alıyorlar.
Nasıl kullanılır
- 1İki soruyu her seferinde tek bir özellik için, birer cümleyle cevaplayın.
- 2Özelliği kolaylaştırıcı bölgesinin dışında tutan şeyi değiştirin ya da kaldırın.
- 3Bir ay sonra birkaç kullanıcıya ürünün aldığı zamandan memnun olup olmadıklarını sorun.