Planlama Yanılgısı (Planning Fallacy)

Bu hataya adını Daniel Kahneman ile Amos Tversky verdi; Kahneman, Hızlı ve Yavaş Düşünme'de kendisinin de bu tuzağa nasıl düştüğünü anlatır. Bir müfredat ve ders kitabı hazırlayan bir ekibe liderlik ediyordu. Her üye işin ne kadar süreceğini yazdığında tahminler birkaç yıl civarında toplandı. Ardından ekibin en deneyimli üyesine, benzer ekiplerin bu işi ne kadar sürede bitirdiğini sordu. Adamın kendi ekibine uygulamayı hiç düşünmediği yanıt düşündürücüydü: Bu tür ekiplerin önemli bir kısmı işi hiç bitirememiş, bitirenler de bu ekibin beklediğinden çok daha uzun sürede bitirmişti. Ekip yine de devam etti ve kitap planlanandan yıllar sonra tamamlandı. Mekanizma içeriden bakıştır. Bu projeyi, adımlarını ve niyetlerimizi gözümüzde canlandırırız; hayal edilen bir sıralama ise gerçek takvimleri dolduran hastalıkları, onay süreçlerini ve sürprizleri dışarıda bırakır. Gerisini iyimserlik ve planı onaylatma isteği tamamlar. Kahneman'ın önerdiği çare dış bakıştır; planlama araştırmacısı Bent Flyvbjerg'i izleyerek buna referans sınıfı tahmini der: Benzer projelerden oluşan bir sınıf bulun, onların gerçek sicilinden başlayın ve yalnızca gerçekten farklı olan için ayar yapın. Gary Klein'ın premortem yöntemi de planın hiç hayal etmediği başarısızlıkları ekler.