Kavram
Gizli Potansiyel Platosu (Plateau of Latent Potential)
Gizli potansiyel platosu, yeni bir alışkanlıkta emeğin görünür bir sonuç vermeden biriktiği dönemdir; çünkü bileşik büyümenin sonuçları gecikir ve ancak bir eşik aşıldığında ortaya çıkar.
James Clear bu kavramı Atomik Alışkanlıklar'da, pek çok insanın yeni bir alışkanlığı neden ilk haftalarda bıraktığını açıklamak için kullanır. İlerlemenin düz bir çizgi olmasını bekleriz: Bir haftalık emek, bir haftalık sonuç. Gerçekte ilk sonuçlar bu çizginin altında kalır; beklediğimizle gördüğümüz arasındaki boşluk da motivasyonun tükendiği yerdir. Clear buna hayal kırıklığı vadisi der. Benzetmesi, yavaşça ısınan soğuk bir odadaki buz küpüdür: Sıcaklık derece derece artarken hiçbir şey olmuyor gibidir, sonra erime noktasında buz erimeye başlar. Önceki dereceler boşa gitmemiş, birikmiştir. Alışkanlıklar da böyle işler. Koşunun, birikim yapmanın ya da ders çalışmanın ilk ayları, henüz aynada, banka hesabında ya da sınav sonucunda görünmeyen bir kapasite kurar; kırılma geldiğinde de başkalarına ani görünür. Buradan çıkan pratik ders şudur: Yeni bir alışkanlığı sonuçlarıyla değil, yapılıp yapılmadığıyla ölçün.
Gerçek hayattan bir örnek
Elif, Bursa'da her akşam yirmi dakika dinleyerek İngilizce öğrenmeye başladı. Üç ay boyunca açtığı podcast'lerden neredeyse hiçbir şey anlamadı ve iki kez bırakmanın eşiğine geldi. Dördüncü ay İstanbul'a giden feribotta, bir bölümün tamamını bir kez bile durdurmadan takip ettiğini fark etti. O hafta hiçbir şey değişmemişti; üç aylık akşamlar yalnızca eşiği aşmıştı.
Nasıl kullanılır
- 1Yeni bir alışkanlığı sonuçlarıyla yargılamadan önce ne kadar süre sürdüreceğinizi yazın ve bu süreyi en az üç ay tutun.
- 2O zamana kadar yalnızca yapıp yapmadığınızı takip edin, neyi ürettiğini değil.
- 3Bırakmak istediğinizde sonuca değil, tamamladığınız günlerin sayısına, yani biriken ısıya bakın.