BookYol

Kavram

Bencil ve Özverili Kimyasallar

Bencil ve özverili kimyasallar, Simon Sinek'in iyi hissettiren dört kimyasala verdiği etiketlerdir: kendi çabamızı ve ilerlememizi ödüllendiren endorfin ve dopamin ile başkalarınca değer görmeyi ve güvenilmeyi ödüllendiren serotonin ve oksitosin.

Sinek, Leaders Eat Last'te bazı iş yerlerinin insanları neden tükettiğini, bazılarının ise neden aidiyet kurduğunu açıklamak için beyin kimyasını kullanır. Endorfin çabanın içinden geçmemize yardım eder, dopamin de bir hedefe ulaşmanın tatminidir; bu yüzden onlara bencil der. Onun anlatımında serotonin takdir görmenin ve yardım ettiğimiz birinin başardığını görmenin gururudur, oksitosin ise zamanla ve cömertlikle kurulan güvenin sıcaklığıdır; bu yüzden onlara özverili der. Stres sinyali olan kortizol, insanların kendini güvende hissetmediği yerlerde yüksek kalır. Pratik noktası şudur: Kurumlar hedefler, sıralamalar ve primlerle dopamin üretmekte iyidir, ama yardımı, mentorluğu ve güveni ödüllendirmekte zayıftır; bu yüzden yalnızca bireysel sonuçlar için ödeme alan bir ekip yavaş yavaş iş birliğini bırakır. Bilime ise temkinle yaklaşmanız gerekir. Bu tablo popüler bilimdir ve araştırmalardan çok daha basittir: Dopamin hazdan çok beklenti ve öğrenmeyle ilişkilidir ve oksitosinin insanlarda güveni artırdığı iddiası, Nave, Camerer ve McCullough'ın 2015'teki eleştirel derlemesinin zayıf bulduğu ilk çalışmalara dayanır. Etiketler en iyi, iki tür ödül için akılda kalıcı bir benzetme ve bir ekibin gerçekte neyle ödüllendirildiğini kontrol etmek için bir hatırlatma olarak işe yarar.

Gerçek hayattan bir örnek

İzmir'deki bir yapı malzemeleri dağıtıcısında satış müdürü, primler yalnızca kişisel satışa göre ödendiği için kıdemli satışçıların bağlantılarını yeni gelenlerle hiç paylaşmadığını görüyor. Ekibin sonucuna bağlı aylık bir pay ekliyor ve her pazartesi toplantısını bir arkadaşının satış kapatmasına yardım eden birinin adını anarak açıyor. Yeni satışçılar hedeflerine aylar önce ulaşıyor.

Nasıl kullanılır

  1. 1Bir ekibin para, övgü ve ilgi olarak neyle ödüllendirildiğini listeleyin ve her maddeyi kişisel ya da ortak diye işaretleyin.
  2. 2Yardım davranışlarını herkesin önünde takdir edin ve hikâyeyi yardım alan kişiye anlattırın.
  3. 3Kimyayı bir benzetme olarak görün ve her değişikliği insanların ardından ne yaptığına göre değerlendirin.