Alıntı
“'Tarafsız' bir tasarım diye bir şey yoktur.”
Bizim çevirimiz — aslı şöyle: “There is no such thing as a 'neutral' design.”
— Richard H. Thaler & Cass R. Sunstein, Nudge (2008) · Nudge →
Neden söylendi
Richard Thaler ve Cass Sunstein bu noktayı Nudge'ın başlarında, yiyeceklerin diziliş biçiminin öğrencilerin ne yediğini etkilediği bir kantin örneğiyle birlikte ortaya koyar. Cümle kitabın merkezî iddiasını hazırlar: seçenekleri düzenleyen kişi, niyet etsin ya da etmesin, seçimi zaten etkilemektedir.
Aslında ne anlama geliyor
Cümle rahat bir mazereti ortadan kaldırır. Form, menü, web sitesi ya da ofis düzeni tasarlayan insanlar çoğu zaman yalnızca seçenekleri sunduklarına ve kararı başkalarına bıraktıklarına inanır. Thaler ve Sunstein her düzenlemenin bir şeyi kayırdığını savunur: ilk sırada ne olduğu, neyin önceden seçili geldiği, neye kolay ulaşıldığı. Bunu kabul ettiğinizde soru artık seçimleri etkileyip etkilememek değil, hangi yönde ve kimin yararına etkilemektir. Bu, yazarların seçim mimarisi fikrinin temelidir ve kamu politikası kadar küçük kararlar için de geçerlidir. Varsayılanı siz belirliyorsanız, ondan siz sorumlusunuz.
Nasıl kullanılır
- 1Kontrol ettiğiniz bir form ya da sayfaya bakın ve sessizce neyi en kolay hâle getirdiğini sorun; sonra insanların gerçekten bunu seçmesini isteyip istemediğinize karar verin.
- 2İzmir'de bir spor salonu işleten Burcu, üyelik formunda en pahalı paket yerine üyelerin en düzenli devam ettiği üç aylık paketi önceden seçili bırakır ve bu kararın gerekçesini yazıya döker.
- 3Bir toplantıda hangi seçeneğin ilk sunulduğuna dikkat edin ve bu sıranın bilinçli olarak mı seçildiğini yoksa öylece mi devralındığını sorun.