Kavram

Temel Öncelikler (Core Priorities)

Temel öncelikler, en çok önem verdiğiniz birkaç değerin önceden yapılmış sıralamasıdır; iki seçenek de değer verdiğiniz bir şeye hizmet ettiğinde kararı o günkü ruh haliniz değil, bu sıralama verir.

Bazı kararlar bir türlü kapanmaz. Seçiminizi yaparsınız, bir gece uyursunuz, sabah diğer tarafın avukatlığına soyunursunuz. Chip ve Dan Heath, Decisive kitabında bu sıkıntının nadiren eksik bilgiden kaynaklandığını söyler. Çoğu zaman her seçenek gerçek bir değerinize hizmet eder: güvence ile büyüme, aile zamanı ile kariyer hızı gibi. Sorun, bu değerler çatıştığında hangisinin kazanacağına hiç karar vermemiş olmanızdır. Sıralama yoksa her yeni ruh hali teraziyi oynatır ve karar yeniden açılır. Yeni bilgi toplamak burada işe yaramaz, çünkü eksik olan, zaten bildiklerinizi tartmanın kuralıdır. Temel öncelikler bir dilek listesi değil, uzun vadeli ve duygusal bağlılıklardır; üç ila beş tane yeter. Yapılacak iş, onları sakin bir anınızda bir kez ve bilinçli olarak sıralamak, sonra bu sıralamayı eşitlik bozucu olarak kullanmaktır. Heath kardeşler bir adım daha ekler: önceliklerinizi takviminizde koruyun. En üstteki önceliğiniz haftanızdan hiç pay almıyorsa, o bir öncelik değil, bir slogandır.

Gerçek hayattan bir örnek

Kerem, Kadıköy'de bir yazılım şirketinde çalışıyor ve bir girişimden teklif aldı: maaş biraz daha düşük, hisse payı cazip. Kabul e-postasını üç gece üst üste yazıp sildi. Sonunda önceliklerini sıraladı. Birincisi, kirayı ve kızının okul taksitini sorunsuz ödeyebilmekti. İkincisi hızlı öğrenmek, üçüncüsü büyük kazanç ihtimaliydi. Teklif ikinciye hizmet ediyor ama birinciyi zorluyordu. Kerem reddetmek yerine maaşı artırıp hisseyi azaltan bir karşı öneri gönderdi. Haftalardır süren gidip gelme o akşam bitti.

Nasıl kullanılır

1Bedeli olsa bile savunacağınız üç ila beş uzun vadeli bağlılığı yazın. Bunlar hedefler değil, hayatınızın korumasını istediğiniz şeylerdir.
2Onları eşitlik bırakmadan sıralayın. Sonra sıralamayı geçmiş bir kararla sınayın: bugün "iyi ki öyle yapmışım" dediğiniz seçimi bu sıra öngörüyor mu?
3Bir karar yeniden açıldığında çatışan iki önceliğin adını koyun ve kararı üstteki versin. Ardından takviminize bakıp o önceliğin gerçekten zaman aldığını doğrulayın.