Doğru Karar
Chip Heath & Dan Heath
Decisive
Doğru Karar (Decisive), Heath kardeşlerin hayatta ve işte daha iyi seçimler yapmak için önerdiği bir süreçtir. Kitap kararları bozan dört düşmanı adlandırır (dar çerçeve, doğrulama yanlılığı, anlık duygu ve aşırı özgüven) ve her birine WRAP sürecinin bir adımıyla karşılık verir: seçenekleri genişletmek, varsayımları gerçeklikle sınamak, karar vermeden önce mesafe almak, yanılmaya hazırlanmak. Temel iddiası, sürecin analizden daha belirleyici olduğudur. Kaybolan seçenekler testi, küçük deneme, 10/10/10, premortem ve alarm eşikleri gibi araçları okuduğunuz gün kullanılabilir.
Kararlarınızı içgüdüyle ve bir artı-eksi listesiyle veriyorsunuz. Heath kardeşler bu listenin, kararları bozan dört etkenin hiçbirine karşı koruma sağlamadığını gösteriyor ve yerine bunu sağlayan bir süreç öneriyor.
Kitabın özü
Kitap, Paul Nutt'ın kurumların verdiği kararlar üzerine yaptığı çalışmayla açılır: Kararların yüzde yetmiş birinde yalnızca tek bir seçenek düşünülmüştü ve bu 'yapalım mı, yapmayalım mı' kararlarının yarıdan fazlası başarısız oldu. Heath kardeşler, Dan Lovallo ve Olivier Sibony'nin binden fazla şirket kararını inceleyen çalışmasını da aktarır; bu çalışmada süreç, analizden altı kat daha belirleyiciydi. Yazarlara göre seçeneklerin nasıl üretildiği ve nasıl sınandığı, elinizdeki seçeneklerin analizinden çok daha önemlidir. Dört düşman dört adıma karşılık gelir. Seçenekleri genişletmek için kaybolan seçenekler testi, paralel seçenekler ve aynı sorunu daha önce çözmüş birini bulmak. Varsayımları sınamak için çürütücü sorular, dış bakış ve yazarların 'ooching' dediği küçük denemeler. Mesafe almak için 10/10/10, arkadaş sorusu ve temel öncelikler. Yanılmaya hazırlanmak için premortem, en iyi ve en kötü senaryoyu önceden yazmak ve kararı yeniden açmaya zorlayan alarm eşikleri.
2013'te, İşte Bu Fikir Tutar! ve Switch'ten sonra yayımlanan Doğru Karar, kardeşlerin bu üç kitabı arasında en uygulamalı olanıdır. Her araç, arkasındaki araştırmayla ve onu kullanan birinin hikâyesiyle birlikte gelir. Bu hikâyeler, bir tasarım firması seçmek yerine birkaç firmayla aynı anda çalışan kâr amacı gütmeyen HopeLab'den, bir iş teklifini ya da bir taşınmayı tartan sıradan insanlara kadar uzanır.
Kime göre
- Bu yıl bir iş, ev, işe alım ya da tedavi kararıyla karşı karşıya olan herkes
- Bir kahramanın sezgisine değil, ekibinin izleyebileceği bir sürece güvenmek isteyen yöneticiler
- Kahneman'ın yanlılık kataloğunu doğru bulup gündelik hayatta kullanmakta zorlanan okurlar
Kime göre değil
- — Psikolojiyi derinlemesine okumak isteyenler; Heath kardeşler araştırmaya atıf yapıp hızla ilerler
- — Doğru yanıtı garanti eden bir formül umanlar; kitap yalnızca daha iyi bir süreç vaat eder
Ana dersler
01
Asla tek bir seçenekle hiçbir şey arasında karar vermeyin
'Yapalım mı, yapmayalım mı' kararları yarıdan fazla başarısız olur. Herhangi bir değerlendirmeye geçmeden önce kaybolan seçenekler testiyle masaya gerçek bir seçenek daha ekleyin: Bu seçeneklerin hiçbiri olmasaydı ne yapardınız?
İki özel okul arasında kalan bir aile, ikisi de olmasaydı ne yapacağını soruyor ve üçüncü bir yol buluyor: mahalledeki devlet okulu ve çocuğun en çok ilgi duyduğu alanda bir okul sonrası programı.
02
Varsayımı küçük bir denemeyle sınayın
Doğrulama yanlılığı, yaptığınız araştırmanın kanıt gibi görünmesine yol açar. Dürüst yanıtı canınızı sıkabilecek soruyu sorun, sizinkine benzeyen durumların taban oranını bulun ve tam olarak bağlanmadan önce küçük, ucuz bir deneme yapın.
Bir kafe sahibi, bir dükkân için üç yıllık kira sözleşmesi imzalamadan önce, kimin gerçekten alışveriş yaptığını görmek için aynı semtin pazarında iki aylığına bir tezgâh kiralıyor.
03
Kararı on ay sonrasından bakarak verin
Anlık duygu en yüksek sesle oy verir ve bir hafta içinde söner. On dakika, on ay ve on yıl sonra ne hissedeceğinizi ve en yakın arkadaşınıza ne yapmasını söyleyeceğinizi sorun.
Başka bir şehirde görev teklifi alan bir öğretmen, ilk on dakikada paniğe kapılıyor. On ay sonra taşınma sıradan bir hayata dönüşmüş olacak; on yıl sonra ise tek soru, işin daha iyi olup olmadığı olacak.
04
Başarısızlığı yaşanmadan önce yazın
Aşırı özgüven diğer bütün önlemlerden sağ çıkar. Bir premortem yapın (bir yıl sonrasındayız ve bu karar başarısız oldu; neden?) ve kararı yeniden açmaya zorlayan bir tarih ya da rakamla bir alarm eşiği belirleyin.
Bir uygulamayı yayına almaya hazırlanan ekip şunu yazıyor: 'Bir yıl sonrasındayız ve lansman başarısız oldu.' En sık çıkan neden, kimsenin test etmediği ödeme altyapısı oluyor ve sorun lansmandan önce çözülüyor.
Bugün dene
Önünüzdeki bir kararı ele alın ve kaybolan seçenekler testini uygulayın: Mevcut seçenekleriniz ortadan kalksaydı ne yapardınız? Gerçekten değerlendireceğiniz iki yeni seçeneği yazın.
Hızlı kontrol
WRAP'in dört adımı nelerdir?
Heath kardeşlerin 'ooching' dediği küçük deneme nedir?
Seçme alıntılar
“Hayatta ne zaman 'Bunu mu yapmalıyım, yoksa şunu mu?' diye düşünmeye meyletseniz, bunun yerine kendinize şunu sorun: 'Bunu VE şunu yapmanın bir yolu var mı?'”
“Karar vermenin ilk düşmanı: dar çerçeve, yani seçeneklerimizi fazla dar tanımlama ve onları yalnızca iki şıklı görme eğilimi.”