Kavram
Katmanlar Arası Uyum (Cross-Level Coherence)
Katmanlar arası uyum, Jonathan Haidt'ın bedeninizin, kişiliğinizin ve toplumsal bağlılıklarınızın aynı yöne çektiği hâle verdiği addır ve bu hâl içeriden anlam olarak hissedilir.
Haidt, «Mutluluk Hipotezi»nin sonlarında «Hayatın anlamı nedir?» sorusunu üzerinde çalışılabilecek bir soruyla değiştirir: «Bir hayatı içeriden anlamlı kılan nedir?» Cevabını sistem düşüncesinden ödünç alır. Aynı anda üç katmanda yaşarız. İlki ruh hâli, iştahı ve enerjisiyle bedendir. İkincisi güçlü yanları ve alışkanlıklarıyla kişiliktir. Üçüncüsü iş, aile, topluluk ve inançlardan oluşan toplumsal dünyadır. Her parça kâğıt üzerinde iyi görünebilir. Ama katmanlar birbirine ters çekiyorsa hayat parçalanmış gibi gelir. Değerlerinize uyan ama uykunuzu mahveden bir iş tam da böyle bir durumdur. Katmanlar hizalandığında enerjiniz iç çatışmaya sızmaz ve bir bütünlük duygusu belirir. Pratik sonuç şudur: Anlam, tek bir katmanda daha çok arayarak bulunmaz. Katmanlar arasındaki çatışmayı bulup giderdiğinizde büyür.
Gerçek hayattan bir örnek
Kerem, Kadıköy'de çevre davalarına bakan bir avukat. Davalarının arkasında durduğuna emin ve dosya araştırmasında çok iyi. Ama günde on saat masa başında hareketsiz kalıyor. Akşamları bitkin ve gergin; son aylarda işini anlamsız bulmaya başlıyor. Değerleri değişmedi, bedeni geride kaldı. Sabahları Moda sahilinde kırk dakika yürümeye ve gününü o sırada planlamaya başlıyor. Üç hafta sonra aynı davalar ona yeniden anlamlı geliyor.
Nasıl kullanılır
- 1Her katman için bir satır yazın: Bedeniniz nasıl (uyku, enerji), kişiliğiniz neye yatkın ve nerede güçlü, işte, evde ve toplulukta neye bağlısınız.
- 2Genel olarak en zayıf katmanı değil, bir katmanın ötekini baltaladığı en keskin çatışmayı bulun.
- 3O çatışmayı ortadan kaldıran tek bir somut şeyi değiştirin: program, rol, alışkanlık ya da bir taahhüt. İki hafta sonra bütünün daha uyumlu gelip gelmediğine bakın.