Kavram
Duygusal Banka Hesabı (Emotional Bank Account)
Duygusal Banka Hesabı, Stephen Covey'nin iki kişi arasında biriken güveni anlatmak için kullandığı metafordur: tutulan sözler ve gerçek ilgi gibi küçük, düzenli yatırımlarla yavaş yavaş büyüyen, kırılan sözler ya da saygısızlık gibi dikkatsiz çekimlerle hızla eriyen bir bakiye.
Covey bu fikri «Etkili İnsanların 7 Alışkanlığı»nda, aynı cümlenin neden farklı insanlarda farklı karşılık bulduğunu açıklamak için kullanır. Bakiye yüksekse iletişim rahattır ve beceriksiz bir cümle bile iyi niyetle karşılanır. Bakiye düşükse her kelimede gizli anlam aranır, makul bir rica bile saldırı gibi algılanabilir. Metaforun derdi hesap tutmak değil. Asıl söylediği şu: Güven bir ruh hali değil, bir stoktur. Stoklar da tek büyük hamleyle değil, çok sayıda küçük akışla değişir. Bu yüzden boşalmış bir hesabı tek bir büyük jest nadiren doldurur. Tek bir dikkatsiz an ise aylarca yapılan yatırımı silebilir. İki ayrıntı önemlidir. Bir yatırım ancak karşı taraf ona değer veriyorsa sayılır. Özür de ancak samimiyse ve alışkanlığa dönüşmemişse yatırımdır.
Gerçek hayattan bir örnek
Kadıköy'deki bir ajansta proje yöneticisi Elif, tasarımcı Mert'e iki kez "akşama kadar dönüş yaparım" deyip unutuyor. Ertesi hafta toplantıda logoda küçük bir değişiklik önerdiğinde Mert hemen savunmaya geçiyor. Aynı öneriyi, verdiği sözü hep tutan kreatif direktör Selin yaptığında Mert'in cevabı farklı: "Haklısınız, iyi yakalamışsınız." Cümleler neredeyse aynı, bakiyeler değil.
Nasıl kullanılır
- 1Sizin için önemli bir ilişkiyi seçin ve o hesaptan yapılan son çekimi ve son yatırımı dürüstçe adlandırın.
- 2Bu hafta tutacağınızdan emin olduğunuz küçük bir söz verin ve zamanında tutun. Güvenilirlik, büyük jestlerden daha hızlı birikir.
- 3Çekim yaptığınızda erken ve somut biçimde, «ama» eklemeden özür dileyin. Ardından davranışınızı değiştirin ki özür boş kalmasın.