Kavram
Goldilocks Kuralı (The Goldilocks Rule)
Goldilocks kuralı, insanların mevcut yeteneklerinin sınırındaki, yani sıkılacakları kadar kolay ya da vazgeçecekleri kadar zor olmayan işler üzerinde çalışırken en yüksek motivasyonu yaşadığını söyleyen ilkedir.
James Clear bu kuralı Atomik Alışkanlıklar'ın sonlarına doğru, önceki yasaların açık bıraktığı bir soruyu yanıtlamak için kullanır: Bir alışkanlık kolaylaştıktan sonra onu sürdüren nedir? Yanıtı şudur: Uzun süredir devam eden bir alışkanlığı çoğu zaman başarısızlık değil, can sıkıntısı bitirir. Bir davranış rutinleştiğinde ödüllendirici gelmeyi bırakır ve insanlar yeniliği başka yerlerde aramaya başlar. Goldilocks kuralına göre çare, tam yönetilebilir düzeyde bir zorluktur. Clear'ın örneği tenistir: Küçük bir çocuğa karşı sıkılırsınız, dünyanın en iyi profesyoneline karşı ezilirsiniz; aşağı yukarı sizin seviyenizdeki birine karşı ise kendinizi oyuna kaptırırsınız, çünkü gerçekten uğraşırsanız kazanabilirsiniz. Clear kuralı, performansın can sıkıntısı ile kaygı arasındaki orta düzeyde bir uyarılmışlıkta en yüksek olduğunu anlatan Yerkes-Dodson yasasına ve akış üzerine yapılan araştırmalara bağlar. Pratik adım, ilerledikçe zorluğu küçük basamaklarla ayarlamaya devam etmektir. Clear sınırı da dürüstçe belirtir: Profesyoneller işin sıkıcı olduğu günlerde de işin başına geçer ve onları amatörlerden ayıran, yoğunluktan çok budur.
Gerçek hayattan bir örnek
Denizli'de banka memuru olan Mert, bir yıldır haftada üç gün aynı beş kilometrelik parkuru koşuyordu ve sırf sıkıntıdan bırakmanın eşiğine gelmişti. Bırakmak yerine iki haftada bir tek bir şeyi değiştirdi: Önce bir yokuş ekledi, sonra son kilometreyi hızlandırdı, ardından bağların arasından geçen yeni bir rota denedi. Her koşu bir öncekinden biraz zordu, ama hiçbir zaman çok daha zor değildi. Hâlâ koşuyor ve perşembeleri yeniden dört gözle bekliyor.
Nasıl kullanılır
- 1Mevcut alışkanlığınızı 1 (sıkıcı) ile 10 (bunaltıcı) arasında puanlayın ve 6 ya da 7 civarını hedefleyin.
- 2Sıkıcıysa zorluğu küçük bir basamak artırın: biraz daha ağırlık, bir sayfa daha, biraz daha zor bir parça.
- 3Yine de sıkıcı geçen günlerde en küçük sürümü yapın; can sıkıntısına rağmen işin başına geçmek asıl beceridir.